Strefa ucznia. Szkoła podstawowa. Język polski

 
Zadanie 1

Wysłuchaj rozmów. Ustal, które wypowiedzi są rozmowami znajomych. Zaznacz poprawne odpowiedzi.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 2

Dzięki czemu można rozpoznać, że w niektórych dialogach z zadania 1 rozmawiają znajomi? Zaznacz poprawne odpowiedzi.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 1 Wspólnie z nauczycielem przygotujcie się do ustalenia klasowej listy lektur na cały rok szkolny. Skorzystajcie z podanych tytułów. Następnie uzgodnijcie, które z nich będziecie czytać na lekcjach języka polskiego, a które przeczytacie indywidualnie.
Jan Brzechwa „Akademia pana Kleksa”
tematyka: szkoła, baśnie
Jak wyglądała lekcja kleksografii, a jak – zajęcia z przędzenia liter? Do czego służyły lusterka zawieszone nad łóżkami uczniów? W jaki sposób pan Kleks przygotowywał posiłki? Na te pytania, a także na wiele innych znajdziecie odpowiedź w opowieści dwunastoletniego Adasia Niezgódki zatytułowanej „Akademia pana Kleksa”. Bohater zostaje zapisany do tytułowej akademii, gdzie wraz z innymi dwudziestoma czterema chłopcami przebywa pod opieką niezwykłego nauczyciela – pana Kleksa. Książka przedstawia życie uczniów tej szkoły, niecodzienne sposoby prowadzenia lekcji przez Ambrożego Kleksa, a także niezwykłe przygody Adasia w wielu baśniowych krainach.  
Carlo Collodi „Pinokio”, tłumaczenie Zofia Jachimecka
tematyka: rodzina, znajomi, baśnie
To historia drewnianego pajaca, który pragnie zostać chłopcem. W osiągnięciu tego celu pomagają mu majster Dżeppetto, Wróżka i Gadający Świerszcz. Ale Pinokio spotyka na swojej drodze także osoby niegodziwe, które go namawiają do złych rzeczy… Czy egoistycznemu, nieposłusznemu pajacowi uda się zostać prawdziwym chłopcem? A może się zamieni w osła lub zostanie połknięty przez wieloryba? Czy potrafi rozpoznać, kto jest mu życzliwy, a kto chce go oszukać i sprowadzić na manowce?  
Roald Dahl „Charlie i fabryka czekolady”, tłumaczenie Jerzy Łoziński
tematyka: rodzina, baśnie
Tajemniczy Willy Wonka, właściciel największej na świecie fabryki czekolady, postanawia oprowadzić po swoim zakładzie pięciu posiadaczy złotych talonów. Wśród tych, którym udało się kupić czekoladkę ze złotym kartonikiem, jest Charlie. Chłopiec pochodzi z biednej, bardzo kochającej się rodziny. Uwielbia czekoladę, ale może ją jeść tylko raz w roku – w dniu swoich urodzin. Co się wydarzy w fabryce pana Wonki? Czy wszystkim się uda przejść przewidzianą trasę zwiedzania? Co Willy Wonka zaproponuje Charliemu?  
Jean-Jacques Sempé i René Goscinny seria o Mikołajku, tłumaczenie Barbara Grzegorzewska
tematyka: przyjaciele, szkoła, dom
Opowiadania o Mikołajku („Mikołajek”, „Rekreacje Mikołajka”, „Wakacje Mikołajka”, „Mikołajek i inne chłopaki”, „Joachim ma kłopoty”, „Nowe przygody Mikołajka”) to zabawne historie, których głównymi bohaterami są szkolni koledzy. Mikołaj, Alcest, Gotfryd, Euzebiusz wraz z innymi chłopcami nieustannie organizują sobie zajęcia w szkole, na podwórku i w domu, są pełni energii i pomysłów. Nie wszystkie ich zabawy podobają się dorosłym, zwłaszcza rodzicom Mikołajka i nauczycielowi zwanemu Rosołem. Może właśnie dlatego czytelników przygód Mikołajka wciąż przybywa…  
Dorota Terakowska „Władca Lewawu
tematyka: przyjaźń, walka o wolność
Książka opowiada o przygodach Bartka, który mieszka w krakowskim domu dziecka. Pewnego dnia chłopiec ucieka na Wawel. W Smoczej Jamie znajduje tajemne przejście prowadzące do innego wymiaru. W Wokarku, świecie podobnym do Krakowa, spotyka potwory o pajęczych nogach i małych ludzi – Allian, od których się dowiaduje, że krainą rządzi zły Nienazwany…  
Francesca Simon „Tylko nie ugotujcie Kopciuszka”, tłumaczenie Maria Makuch
tematyka: szkoła, baśnie
Czy możecie sobie wyobrazić szkołę, do której uczęszczają postaci znane z baśni? Baba Jaga, Zła Macocha, Duży Zły Wilk to uczniowie, którzy niczego nie pragną bardziej, niż się nauczyć, jak przechytrzyć Kopciuszka czy Jasia i Małgosię, a potem ich pożreć. Dobre postaci uczęszczają do klasy Pani Dobrej Wróżki. Nayczycielka stara się uchronić swoich wychowanków przed zasadzkami złych kolegów. Czy jej się to uda? Jakich sposobów użyją uczniowie Pani Dobrej Wróżki, by wyjść cało z opresji? O tym wszystkim dowiecie się z książki pełnej niesamowitych przygód i humoru.  
Ian Whybrow „Księga Straszliwej Niegrzeczności”, tłumaczenie Ernest Bryll
tematyka: szkoła, rodzina
Utwór ma formę zbioru listów pisanych przez małego wilczka do rodziców. Bohater został wysłany do Szkoły Złości i Chytrości prowadzonej przez Stryjca Złyjca. Wilczuś nie ma jednak ochoty zostać wilkiem, którego wszyscy się boją. Wyjazd do szkoły traktuje jako karę za swoje zachowanie, niegodne prawdziwego wilka. Bohater opowiada o swoich przygodach podczas podróży do szkoły przez Czarny Las, Kurzołapy, Strasznolas oraz o tym, co się przydarzyło w Szkole Złości i Chytrości. Czy pobyt w szkole zmieni Wilczusia? Czy uczący się pilnie mały wilczek otrzyma stopień Najgorszego Wilka i zostanie Wspaniałym Złoczycielem?  
Angela Nanetti „Mój dziadek był drzewem czereśniowym”, tłumaczenie Jarosław i Magdalena Mikołajewscy
tematyka: rodzina
Antoś nie lubi spędzać czasu ani w szkole, ani z zabieganymi, kłócącymi się rodzicami. Woli przebywać z dziadkiem Oktawianem i babcią Teodorą. Dziadek jest niesamowity, na przykład wspina się na drzewo czereśniowe, kąpie się w rzece. Staruszek, uznawany przez niektórych członków rodziny za trochę postrzelonego, tłumaczy wnuczkowi, kim jest gęś Celestyna, uczy chłopca słuchać oddechu drzewa, a do tego potrafi zrobić znakomity kogel-mogel. „Mój dziadek był drzewem czereśniowym” to przede wszystkim opowieść o miłości dziadka i wnuka. To także książka o rodzicach, którzy mimo wielu przeciwności potrafili ponownie się odnaleźć.  
Annette Pehnt „Annika i niezwykli przyjaciele
tematyka: przygody
Tytułowa bohaterka Annika choruje i nie może robić tego, co zwykle. W związku z tym jest bardzo nerwowa. Wszystko się zmienia, gdy w życiu dziewczynki pojawiają się pewne tajemnicze stworki. Dzięki przyjaźni z nimi Annika przeżyje wiele niezapomnianych przygód, sporo się też nauczy i dowie, a przede wszystkim gdzieś się zawieruszy jej zły nastrój.  
Åsa Lind „Piaskowy Wilk”, tłumaczenie Agnieszka Stróżyk
tematyka: rodzina, dom, uczucia, przyjaźń
To zbiór opowiadań, których głównymi bohaterami są Karusia oraz Piaskowy Wilk – postać „znaleziona” przez dziewczynkę w piasku na plaży. Piaskowy Wilk bawi się z Karusią, gdy jej rodzice nie mają czasu, opowiada zapierające dech w piersiach historie, a przede wszystkim tłumaczy zagadki otaczającego świata.  
Anna Czerwińska-Rydel „Tajemnica Matyldy
tematyka: rodzina
Główną bohaterką książki jest Matylda. Jej zapracowana mama nie ma czasu dla córki, nie wie, czego pragnie jej dziecko, co je smuci, o czym marzy. Pewnego dnia Matylda spotyka nauczycielkę muzyki i tak rozpoczyna się jej przygoda z grą na skrzypcach. Cierpliwa starsza pani pomaga też mamie i córce ułożyć ich trudne relacje. W jakimś stopniu jest to również zasługą kota…  
Liliana Bardijewska „Dom ośmiu tajemnic
tematyka: dom, rodzina
Pewnego dnia na Ulicy zjawił się Marcin wraz z rodzicami i psem Cezarem. Właśnie przeprowadzili się do nowego domu. Ten dom jest raczej nietypowy – myśli, knuje, planuje, zastawia pułapki… Chłopiec powoli poznaje każdy kąt budynku, stara się go okiełznać i odkrywa jego osiem tajemnic…  
Melania Kapelusz „Koty, czyli historie z pewnego podwórka
tematyka: znajomi, przyjaciele
To zbiór dziesięciu opowiadań, których akcja rozgrywa się na pewnym podwórku, a bohaterami są urzędujące na nim koty. Ich perypetie przedstawiono z ogromnym humorem. Czworonożni bohaterowie książki przeżywają niesamowite przygody. Jednak większość sytuacji, w których uczestniczą, jest nam znana z własnych doświadczeń i obserwacji. Koty się kłócą, robią sobie przykrości, razem się bawią, zapraszają na urodziny, organizują konkursy itp.  
Luc Besson „Artur i Minimki”, tłumaczenie Anna Stanowska
tematyka: rodzina, baśnie
Artur ma dziesięć lat i spędza wakacje u babci na wsi. Okazuje się, że babcia ma sporo kłopotów – zły przedsiębiorca chce zagarnąć jej piękny dom. Chłopiec postanawia pomóc babci i odnaleźć skarb, o którym słyszał z opowieści dziadka. Żeby tego dokonać, musi się udać do krainy tajemniczych Minimków.  
Dorota Terakowska „Babci Brygidy szalona podróż po Krakowie
tematyka: rodzina, zwiedzanie
Dziewięcioletni Bartek zachorował i musi leżeć w łóżku. Na szczęście odwiedza go babcia Brygida, o której istnieniu wcześniej nie wiedział. Babcia zaskakuje chłopca nie tylko swoim wyglądem, ale także nadprzyrodzonymi umiejętnościami, którymi wykazuje się podczas niezwykłych wycieczek po Krakowie. Spotkanie z łakomymi krasnoludkami czy ze smokiem wawelskim, lot z wieży Mariackiej pod babciną parasolką to tylko niektóre z wielu atrakcji przygotowanych przez babcię Brygidę.  
Dorota Terakowska „Dzień i noc czarownicy
tematyka: baśnie
Dzień czarownicy Pewna czarownica ma dość swojej złej sławy. Postanawia stać się dobrą i spełniać marzenia tych, którym do tej pory dokuczała. Co wyniknie z pomocy udzielonej mieszkańcom lasu? Czy wszyscy staną się szczęśliwsi? Noc czarownicy Z książki wypada czarownica. Stara się wrócić do swojej baśni, ale okazuje się, że nie jest to takie proste, bo świat baśni stanął na głowie. Szczęśliwie, Kasia, która świetnie zna baśniowe opowieści, pomaga wiedźmie wrócić na swoje miejsce. Jak i kiedy czarownica odwdzięczy się Kasi?  
Roald Dahl „Wielkomilud”, tłumaczenie Michał Kłobukowski
tematyka: przyjaźń, baśnie
Kiedy i gdzie nastąpiło spotkanie Zosi z sympatycznym Wielkomiludem? Czy miało znaczenie dla losów zagrożonej przez potwory ludzkości? Po co łapie się dobre sny, a więzi koszmary? Co wspólnego z bohaterami ma królowa angielska i jej armia? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w książce Roalda Dahla.  
Ewa Chotomska „Pamiętnik Felka Parerasa
tematyka: rodzina, zwierzęta
Autorem tego pamiętnika jest pies Felek. Pewnego dnia zostaje zabrany ze schroniska do domu swoich nowych właścicielek mieszkających w Warszawie. Felek wraz Karoliną i jej mamą zwiedza Polskę, występuje w radiu, a nawet przez chwilę staje się wilkiem…  
Krystyna Boglar „Klementyna lubi kolor czerwony
tematyka: zagadka kryminalna, przygody
Marek, Pulpet i Asia myślą już o początku nowego roku szkolnego i żałują, że tego lata nie przydarzyło im się nic szczególnego. Niespodziewanie wplątują się w niezwykłą przygodę – muszą odszukać tajemniczą Klementynę. Odwiedziny u żabiego króla i samotna noc w lesie to tylko początek perypetii sympatycznych bohaterów. To książka dla wszystkich sympatyków opowieści z dreszczykiem.  
Barbara Stenka „Oj, Hela!
tematyka: przyjaciele, szkoła, dom
Hela jest dziewięcioletnią żywiołową dziewczynką. Przyjaźni się z Magdą, Kamilą i Patrycją. Razem przeżywają wiele przygód, a swoimi pomysłami zaskakują najbliższych. Zdaje się, że tylko one mogą wpaść na pomysł, by się stać dziećmi natury, czy wymyślić specjalny trening dla koleżanki, która ma kłopoty z przejściem do następnej klasy. Kto inny byłby tak uprzejmy, by na siłę przeprowadzać staruszka przez ulicę?  
Andrzej Maleszka „Magiczne drzewo” (wybrana część, „Olbrzym”)
tematyka: przyjaźń, walka ze złem
Kuki nie potrafi zapanować nad złością, zwłaszcza, gdy się trzeba odegrać na podłym czternastoletnim Blubku, który wylał mu na głowę wiadro wody, gdy Kuki stanął w obronie Gabi. By się zemścić, postanawia użyć magicznego czerwonego krzesła będącego w posiadaniu jego mamy. Ta decyzja zapoczątkuje serię zdarzeń, w których bohaterowie (Kuki, Blubek i Gabi oraz gadający pies Budyń) będą musieli stawić czoła olbrzymowi o siedmiu wcieleniach – walczyć między innymi ze zwierzomaszynami, stalowym ptakiem, pożeraczem światła.  
Krystyna Drzewiecka „Piątka z Zakątka”, „Nowe przygody Piątki z Zakątka
tematyka: szkoła, dom, przyjaciele
To pełne humoru zbiory opowiadań, których bohaterami są Krzyś oraz jego przyjaciele. Poznajemy podwórkowe i szkolne przygody oraz zabawne rodzinne perypetie piątki dzieciaków.  
Henryk Jerzy Chmielewski – wybrana część przygód Tytusa, Romka i A`Tomka, „Tytus olimpijczykiem
Romkowi i A`Tomkowi marzą się sukcesy na igrzyskach olimpijskich. Jako trenerzy przygotowują Tytusa do występów – ustalają zestawy ćwiczeń oraz specjalną dietę. Są pewni zwycięstwa. Czy Tytus przywiezie medal z olimpiady odbywającej się w Kogutkowie Górnym?  
Marek Kamiński „Marek – chłopiec, który miał marzenia
tematyka: podróże, wspomnienia z dzieciństwa
Wybitny podróżnik i polarnik Marek Kamiński opowiada o swoim dzieciństwie. Wspomina życie w domu i szkole oraz przygody, które wpłynęły na jego przyszłe decyzje oraz zainspirowały wyprawy w dorosłym życiu. Książka zawiera autentyczne zdjęcia z dzieciństwa podróżnika. Dla wielu młodych czytelników może się stać zachętą do rozmyślań nad tym, co w ich życiu jest ważne i jakimi ludźmi chcieliby być w przyszłości.  
Joanna Papuzińska „Asiunia
tematyka: rodzina, wojna
Opowiadanie jest historią małej Asi, dla której II wojna światowa rozpoczęła się, gdy dziewczynka skończyła pięć lat. Pewnej nocy zniknęło wszystko, co było dotąd bliskie i znane dziewczynce – dom, mama, tata. Asia musiała mieszkać w obcych domach, a później ukrywać się wraz z babcią, rodzeństwem i ciotkami na wsi. Do czasu, gdy skończyło się powstanie warszawskie…  
Michał Rusinek „Zaklęcie na »w«
tematyka: rodzina, wojna
Opowieść jest oparta na prawdziwej relacji Włodzimierza Dusiewicza. To historia ośmioletniego Włodka, któremu kończą się wakacje, ale zamiast nowego roku szkolnego rozpoczyna się wojna. Bohater nie do końca zdaje sobie sprawę, czym jest okupacja – wyobraża sobie, że to zaklęcie złego czarnoksiężnika. Historia w wielkim skrócie opowiada o tym, co robił i co przeżył mały Włodzimierz Dusiewicz podczas II wojny światowej.
Wysłuchaj „Baśni o kocie w butach”. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player pobierz nagranie (14,4 MB, czas trwania 10:59)
Zadanie 1
Ułóż obrazki zgodnie z przebiegiem zdarzeń w baśni. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Zadanie 2
Dopasuj sformułowania, by powstały zdania zgodne z treścią „Baśni o kocie w butach”. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Zadanie 3
Jakim pomocnikiem okazał się kot? Wskaż poprawne odpowiedzi. Więcej niż jedna odpowiedź może być właściwa. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
 
Zadanie 1
Wysłuchaj rozmów. Następnie ustal, które z nich są prowadzone przez twoich rówieśników, a które są rozmowami z osobami dorosłymi. Po wysłuchaniu każdej scenki wskaż poprawną odpowiedź. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Zadanie 2
Dzięki czemu udało ci się rozpoznać, kto i w jakiej sytuacji prowadzi rozmowę?
Zaznacz prawidłowe – według ciebie – odpowiedzi. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Kotek Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Na poczcie Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Po wakacjach Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Pan od angielskiego Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Mecz Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Zagubiona czapka Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Trening Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Temat rozmowy: Komputer Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Jan Brzechwa, Ta oraz inne bajki Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player pobierz nagranie (6,24 MB, czas trwania 4:33)
Zadanie 1
Wysłuchaj nagrania, a następnie wskaż poprawne odpowiedzi. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Zadanie 2
Wskaż niezgodne z treścią wysłuchanego fragmentu zdania na temat Akademii pana Kleksa. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Zadanie 3
Wskaż zgodne z treścią wysłuchanego fragmentu zdania na temat Akademii pana Kleksa. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Zadanie 4
Przyjrzyj się schematowi przedstawiającemu Akademię pana Kleksa. Następnie podczas słuchania uzupełniaj schemat odpowiednimi informacjami. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (890 KB)czas trwania 0:55
Zamknijcie oczy i słuchając nagranego tekstu utworu, wyobraźcie sobie przedstawioną sytuację.
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (9.6 MB)czas trwania 6:58

Zadanie 1
Przeczytaj poniższe pytania, a następnie wysłuchaj legendy pod tytułem „Bursztynowa korona”. Podczas słuchania wynotuj informacje potrzebne do udzielenia odpowiedzi na pytania.
  • Z jakim regionem Polski jest związana legenda „Bursztynowa korona”?
  • Kiedy się rozgrywały ukazane wydarzenia?
  • Kim był Mikołajek?
  • Kim była dziewczyna, którą okradł Mikołajek?
  • Kim był sędzia Mikołajka?
  • W jaki sposób stornia (mała flądra) i jaskółka pomogły chłopcu uniknąć najsroższej kary?
  • W jaki sposób chłopiec został ukarany?
Zadanie 2
Po wysłuchaniu legendy wskaż poprawne odpowiedzi. Więcej niż jedna odpowiedź może być właściwa. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 3
Przyjrzyj się zdjęciom, a następnie uzupełnij informacje. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 4
a) Jakie zasady postępowania w życiu zostały zawarte w legendzie? Zaznacz te, które pasują do opowieści „Bursztynowa korona”. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
b) Wskaż uzasadnienia najlepiej pasujące do twojego wyboru. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player



Zadanie 5
Wysłuchaj ponownie utworu „Bursztynowa korona” i zaznacz sposoby, których użył czytający legendę, by zaciekawić słuchaczy.
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (13.3 MB)czas trwania 9:40
Zadanie 1 Wysłuchaj fragmentu przygód Zosi i Wielkomiluda. Zaznacz odpowiednie zakończenia zdań, by były zgodne z treścią wysłuchanego utworu.
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Zadanie 2 Wysłuchaj ponownie pierwszego akapitu opowieści i wybierz wyrazy, które są określeniami pasującymi do opisu Krainy Snów. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player Zadanie 3 Przedstaw Wielkomiluda. a) Wyjaśnij jego imię. Podaj wyrazy, od których powstało. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player b) Podane cytaty umieść w odpowiednich miejscach. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player c) Dobierz wyrazy tłumaczące budowę oraz znaczenie podanych słów i sformułowań z języka bohatera. Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
 
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (5,8 MB) czas trwania 4:46


Wysłuchaj fragmentu wypowiedzi naukowca, z którym spotkali się uczniowie. Podczas wykładu sporządzaj notatki.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (2 MB) czas trwania 1:33


Zadanie 1a
Przyporządkuj punkty odpowiadającym im fragmentom.
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 1b
Przyporządkuj dźwięki odpowiednim częściom utworu zgodnie z ułożonym planem tekstu.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 2
Opowiedz o tym, jak przebiegała burza przedstawiona w utworze Adama Mickiewicza. W tym celu ułóż wypowiedzenia z rozsypanych wyrazów i wstaw je w odpowiednie miejsca.
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 3
Przyporządkuj podane fragmenty do odpowiednich miejsc na schemacie.
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (1,8 MB) czas trwania 1:56


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (1,2 MB) czas trwania 1:17


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (1,5 MB) czas trwania 1:35


Wysłuchaj wypowiedzi dotyczących bezpieczeństwa na szlaku.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (7,6 MB) czas trwania 7:06


Zadanie 1
Zaznacz te miejsca, w których rozgrywają się zdarzenia z wysłuchanego tekstu.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 2
Wskaż bohaterów, którzy biorą udział w przedstawionych zdarzeniach.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 3
Co zabrali ze sobą w podroż Fileas Fogg i Obieżyświat? Zaznacz odpowiednie rysunki.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 4
Zaznacz pytania, na które nie ma odpowiedzi w wysłuchanym fragmencie przygód Fileasa Fogga.
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Zadanie 5
Słuchając ponownie nagrania, uzupełnij tabelę odpowiednimi informacjami.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (247 KB) czas trwania 0:11


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (204 KB) czas trwania 0:10


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (440 KB) czas trwania 0:15


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (168 KB) czas trwania 0:08


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (247 KB) czas trwania 0:10


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (401 KB) czas trwania 0:18


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (264 KB) czas trwania 0:12


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (398 KB) czas trwania 0:17


Posłuchajcie uważnie.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (228 KB) czas trwania 0:11


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (326 KB) czas trwania 0:17


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (229 KB) czas trwania 0:11


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (473 KB) czas trwania 0:24


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (372 KB) czas trwania 0:17


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (427 KB) czas trwania 0:29


Posłuchajcie uważnie.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (4,7 MB) czas trwania 3:31


Wysłuchaj nagrania.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (1,5 MB) czas trwania 1:32


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (1,7 MB) czas trwania 1:41


Wysłuchaj dwóch interpretacji wiersza Jeremiego Przybory.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (10,4 MB) czas trwania 10:15


Wysłuchaj nagrania.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (672 KB) czas trwania 0:39


Wysłuchaj nagrania.


Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
pobierz nagranie (41,8 MB) czas trwania 32:28


Wysłuchaj nagrania.


Książka oswaja z nową formułą sprawdzianu w 6 klasie i pomaga dobrze się do niego przygotować.
Zawiera 18 gotowych zestawów przygotowanych zgodnie z zaleceniami CKE.

przejdź do księgarni
Klucze odpowiedzi do zadań zamkniętych z objaśnieniami
Zestaw 1 – plik pdf
Zestaw 4 – plik pdf
Zestaw 7 – plik pdf
Zestaw 10 – plik pdf
Zestaw 13 – plik pdf
Zestaw 16 – plik pdf
Zestaw 2 – plik pdf
Zestaw 5 – plik pdf
Zestaw 8 – plik pdf
Zestaw 11 – plik pdf
Zestaw 14 – plik pdf
Zestaw 17 – plik pdf
Zestaw 3 – plik pdf
Zestaw 6 – plik pdf
Zestaw 9 – plik pdf
Zestaw 12 – plik pdf
Zestaw 15 – plik pdf
Zestaw 18 – plik pdf
Karty odpowiedzi
Zestaw 1–6 – plik pdf
Zestaw 7–12 – plik pdf
Zestaw 13–18 – plik pdf
 
Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 7. Między nami (s. 17)



MITOLOGIA SŁOWIAN jest jednym z systemów wierzeń, o którym – mimo badań – wciąż wiadomo niewiele. Dane pochodzące z rozproszonych informacji zamieszczonych w różnych źródłach są niepełne i często subiektywne. Ustalenia badaczy (językoznawców, religioznawców, kulturoznawców, archeologów, etnografów) na podstawie tak szczątkowej wiedzy są tylko hipotetyczną rekonstrukcją.

1. Wierzenia Słowian w relacjach obcokrajowców.

Szczecin, ludne i obszerne miasto, a większe jak Julin jest, gdyż ono sobą trzy góry zajmuje, z których średnia najwyższa najwyższemu pogan bóstwu, nazwanemu Trygław, poświęcona, trójgłowy miała na sobie posąg. Złota opona usta i oczy zasłaniała bogu; za wyznaniem zaś samych kapłanów tego bóstwa wiemy, iż przeto najwyższy u niego bóg o trzech głowach był, że ma o trzech królestwach pieczę, o niebieskim, piekielnym i wodnym, a zaś twarz dlatego zakryta, by grzechów ludzkich, niby to nie widząc, nie prześladował zbyt, lecz pomimo siebie je puszczał.

 

Tadeusz Linkner, Słowiańskie bogi i demony, s. 23–24, cyt. za: Bronisław Trentowski, Żywot św. Ottona

 

L: tryglaw1m.jpg L: tryglaw2m.jpg L: tryglaw3m.jpg

Na zdjęciach figura Trygława w parku miejskim w Wolinie. Fot. Radosław Drożdżewski

 

Niezmierny był w świątnicy bałwan, wielkością swoją ciała ludzkiego wzrost wszelki przechodzący. Miał on cztery głowy ze czterema karkami, z których dwie naprzód, a dwie w tył patrzały, atoli zwracając się nieco ku lewej i prawej stronie, tak że oczy ich napotykałeś zewsząd. W prawej ręce trzymał róg, różnego rodzaju kruszcem wysadzany, który kapłaństwo wypełniało miodem, ku wywróżeniu następnego roku urodzajów, w lewicy zaś miał łuk, przytulony nico ku bokowi. Suknia li do kolan długa, z rozmaitych kawałków drzewa sztucznie urobiona i sklejona, miała tak delikatne z kolanami spoje, iż najbystrzejszym okiem dostrzec ich nie było można. Nogi stały na podstawku w bliskości ziemi. Broda i głowa były po słowiańsku wygolone. Około niego leżały siodło, wędzidło, miecz, pochwa, pas i inne godła bardzo kosztowne.

 

Tadeusz Linkner, Słowiańskie bogi i demony, s. 28–29, cyt. za: Sakso Gramatyk, Gesta Danorum…, z ok. 1185 roku 

 

L: swiatowid1m.jpg L: swiatowid2m.jpg L: swiatowid3m.jpg

Na zdjęciach posąg Światowida w parku Alfreda w Czeladzi. Fot. Jędrzej Bogus

 

2. Tematyka związana z mitologią Słowian była i jest do dziś źródłem natchnienia dla wielu artystów. Domysły na temat wierzeń rozpalały wyobraźnię pisarzy i malarzy, inspirowały do tworzenia fantastycznych opowieści i innych dzieł.

 

L: tryglaw4m.jpg

Zofia Stryjeńska, Trygław, 1917, karton, litografia barwna. Fot. Piotr Ligier

 

L: swiatowid4m.jpg

Stanisław Jakubowski, Światowid, 1923, grafika, papier, drzeworyt barwny. Fot. Piotr Ligier

 

 

Możecie także obejrzeć w internecie grafiki Aleksa Fantalowa i Andrieja Klimienki oraz przejrzeć następujące opracowania:

  • Andrzej Szyjewski, Religia Słowian (ibuk.pl)
  • Aleksander Brϋckner, Mitologia słowiańska i polska


Wersja do wydrukuplik pdf

Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 7. Między nami (s. 63)



JAK EDYTOWAĆ TEKST?


Współcześnie niemal wszystko, co czytamy, ma postać drukowaną lub elektroniczną. Ręczne pismo pojawia się jeszcze na przykład w krótkich notatkach, które mama, wychodząc z domu, zostawia dzieciom, w zeszytach szkolnych czy prywatnych zapiskach. Często nawet kalendarze czy organizery, w których notujemy, co mamy zrobić następnego dnia, mają postać elektroniczną. Jednak niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z pismem odręcznym czy z drukowanym, obowiązują nas ustalone zasady poprawności ortograficznej, interpunkcyjnej bądź językowej. Oprócz tego musimy dbać także o to, jak napisany przez nas tekst wygląda. W wypadku pisma ręcznego pamiętamy między innymi o marginesach, staramy się, aby nasze pismo było czytelne i estetyczne. W przypadku tekstu drukowanego należy z kolei zadbać o odpowiednie sformatowanie, a więc o:

  • dobranie odpowiedniego rodzaju czcionki według rozmiaru i kształtu,
  • właściwe odstępy między wierszami tekstu,
  • wyznaczenie marginesów,
  • właściwe wyrównanie tekstu.

Poniżej znajdziesz kilka podstawowych informacji teoretycznych dotyczących edycji tekstów, a także praktyczne wskazówki, jak sprawić, aby twoje wypracowanie było odpowiednio sformatowane.

 

KSZTAŁT PISMA


Pismo, czyli system znaków służący do utrwalenia lub zastąpienia języka mówionego przez zapis, ma kilka odmian. Ze względu na kształt pisma możemy wyróżnić pismo tekstowe, a więc takie, którego znaki mają kształt małych liter alfabetu, oraz pismo wersalikowe, mające kształt wielkich liter alfabetu.

 

Wskazówka 1

Pisząc wypracowania, używaj pisma tekstowego, jest ono bowiem łatwiej rozpoznawane przez czytelnika.

Wersalików używaj tylko wtedy, kiedy chcesz wyróżnić krótką partię tekstu, np. tytuł.

 

KRÓJ PISMA – FONT – CZCIONKA

 

Przez krój pisma rozumiemy jego wygląd graficzny. Poszczególne kroje pisma charakteryzują się jednolitymi cechami graficznymi, takimi jak: styl, rytm (regularne powtarzanie się pionowych kresek), proporcje, obecność lub brak szeryfów (poprzecznych lub ukośnych kreseczek stanowiących zakończenie liter). Różne kroje pisma mają też swoje odmiany i tak na przykład ze względu na pochylenie znaków możemy wyróżnić odmianę prostą lub pochyłą, a ze względu na grubość kresek tworzących litery – odmianę pisma bardzo cienkiego, cienkiego, normalnego, półgrubego, grubego i bardzo grubego.

Obraz kroju pisma mamy zapisany w postaci cyfrowej w programie komputerowym i nosi on nazwę fontu.

 

Wskazówka 2

Pisząc wypracowanie, używaj pisma prostego, a pod względem grubości kresek – pisma normalnego. Fontami, które najlepiej spełniają tutaj swoją funkcję, są: Times New Roman lub Arial.

Pisma pochyłego i pogrubionego używaj tylko wtedy, kiedy chcesz coś wyróżnić w tekście. Pismem pochyłym możesz zapisywać na przykład tytuły lektur, do których odwołujesz się w swojej pracy.

 

WIELKOŚĆ (STOPIEŃ) PISMA

 

Wielkość pisma określa się w punktach typograficznych. Punkt typograficzny to 0,376 mm. W tekstach publikacji używa się zazwyczaj stopnia pisma o wielkości od 9 do 12 punktów.

 

Wskazówka 3

Pisząc wypracowanie, używaj najlepiej pisma o wielkości 11 lub 12 punktów typograficznych, czyli pisz tak zwaną dwunastką lub jedenastką. Większe pismo stosuj tylko w tytułach.

 

ODSTĘP MIĘDZY WIERSZAMI

 

Między poszczególnymi wierszami tekstu powinien być zachowany odpowiedni odstęp, który nazywamy interlinią. Zachowanie interlinii jest bardzo istotne, gdyż ułatwia czytanie tekstu. Dlatego w wypadku dłuższych wierszy niezbędny jest większy odstęp między nimi. W edytorach tekstu, takich jak na przykład Microsoft Word, mamy automatycznie ustaloną interlinię, która może wynosić 1; 1,5; 2; 2,5; 3.

 

Wskazówka 4

Pamiętaj o stosowaniu interlinii – najlepiej, żeby wynosiła 1 lub 1,5.

 

MARGINESY

 

Aby strona z tekstem wyglądała estetycznie i by można było ją wydrukować, należy wyznaczyć marginesy. Wyróżniamy marginesy dolny i górny oraz lewy i prawy. W standardowym ustawieniu marginesów każdy z nich wynosi 2,5 cm. Można jednak ustawić także marginesy wąskie, umiarkowane oraz szerokie albo ustawić własne marginesy niestandardowe. Wielkość marginesu powinno się dostosować do potrzeb danego tekstu.

 

Wskazówka 5

Pamiętaj o ustawieniu odpowiednich marginesów.

 

WYRÓWNANIE WIERSZY TEKSTU

 

Tekst może być wyrównany:

  • obustronnie (wyjustowany), czyli do obu marginesów bocznych,
  • lewostronnie, czyli do lewego marginesu,
  • prawostronnie, czyli do prawego marginesu,
  • do środka (wycentrowany).

 

Tekst zasadniczy, a więc na przykład tekst wypracowania szkolnego, powinno się wyjustować, a więc wyrównać obustronnie. Wyrównania lewostronnego używamy, zapisując na przykład tytuły rozdziałów, wyrównania prawostronnego – kiedy umieszczamy pod tekstem podpis autora. Wyśrodkować możemy tytuł artykułu.

 

Wskazówka 6

Pamiętaj o wyjustowaniu (wyrównaniu) tekstu wypracowania.

 

AKAPIT

 

Akapit to podstawowa jednostka tekstu, która zaczyna się zawsze od nowego wiersza. Akapity powinny mieć jednolity charakter, a zatem nie należy w ich obrębie zmieniać ani stopnia, ani kroju pisma, a także odstępów międzywierszowych. Akapity rozpoczyna się zazwyczaj wcięciem akapitowym.

 

Wskazówka 7

Pamiętaj o dzieleniu tekstu na akapity i rozpoczynaj je wcięciem akapitowym. Konsekwentnie używaj też tego samego kroju i stopnia pisma oraz interlinii.



L: historia_pisma_m.png

powiększ

Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 7. Między nami (s. 116 i 280)



  1. Przypomnij sobie, co wiesz na temat przemówienia i zaznacz poprawne odpowiedzi. Uwaga! Więcej niż jedna odpowiedź może być poprawna.

    1. Kiedy kieruje się przemówienie do kolegów lub koleżanek, najlepiej rozpocząć je apostrofą:
      1. Kochani!
      2. Panie i panowie!
      3. Szanowni zebrani!
      4. Koleżanki i koledzy!



    2. Celem wstępu przemówienia jest najczęściej:
      1. przedstawienie argumentów.
      2. zdobycie przychylności odbiorców.
      3. zainteresowanie odbiorców tematem.
      4. przedstawienie problemu/tematu mowy.



    3. Podczas wygłaszania przemówienia nie należy:
      1. modulować głosu.
      2. całkowicie unikać gestykulowania.
      3. mówić z zaangażowaniem emocjonalnym.
      4. dbać o właściwą intonację i tempo wypowiedzi.
      5. mówić cały czas z jednakowym wyrazem twarzy.



    4. Aby przemówienie odniosło zamierzony skutek, należy:
      1. unikać kontaktu wzrokowego ze słuchaczami.
      2. zadbać o porządek i kompozycję wypowiedzi.
      3. ułożyć argumenty w odpowiedniej kolejności.
      4. dostosować formę wypowiedzi do okoliczności i określonego odbiorcy.
      5. wygłosić przemówienie bez wcześniejszego przygotowania, żeby słuchacze nie odnieśli wrażenia sztuczności wypowiedzi.



    5. Aby ułatwić przekonanie do siebie słuchaczy, można:
      1. używać 1 os. lm.
      2. mówić prostym, zrozumiałym językiem.
      3. stosować różnego rodzaju przerywniki, np. anegdoty, przykłady.
      4. zaakcentować własne zaangażowanie w przedstawiany problem/sprawę.
      5. przemawiać jak najdłużej, by odbiorcy mieli wrażenie, że mają do czynienia z osobą kompetentną.



  2. Napisz, z jakiej okazji i do kogo można się zwrócić, zaczynając przemówienie apostrofą:


  3. Drodzy przyjaciele!
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    Wysoki sądzie!
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    Czcigodni zebrani!
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    Szanowni państwo!
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    Kochani!
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    Szanowna pani dyrektor!
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

  4. Przeczytaj fragment powieści N.H. Kleinbauma Stowarzyszenie umarłych poetów i wykonaj zadania pod tekstem.

  5.         Następnego dnia na początku lekcji angielskiego Keating napisał na tablicy wielkimi literami słowo: COLLEGE. Podkreślił je grubą linią.
            – Moi panowie – powiedział – omówimy dziś pewną bardzo ważną dla każdego przyszłego studenta umiejętność, której opanowanie jest niezbędne, jeśli nie chce się zmarnować kilku lat studiowania w college’u. Otóż chodzi o umiejętność analizowania nieprzeczytanych lektur.
             Chłopcy wybuchnęli gromkim śmiechem.
             – College w bardzo krótkim czasie zniszczy wasze zamiłowanie do poezji – mówił dalej Keating. – Dokonają tego długie godziny drobiazgowych analiz i nie kończących się interpretacji. Wiersz będzie dla was istniał tylko jako rymy, zgłoski i metafory… W college’u poznacie na pewno dzieła najwyższego lotu, których piękno powinniście umieć smakować. Niekiedy jednak skazani będziecie na godne pożałowania brednie, których należy unikać jak dżumy. – Keating spacerował powoli przed klasą. – Załóżmy, że zdecydujecie się na wykłady z powieści współczesnej. W ciągu całego semestru czytacie wyborną literaturę, wzruszającego Ojca Goriot Balzaka, Ojców i dzieci Turgieniewa i wiele innych arcydzieł. Kiedy jednak przychodzi okres zaliczeń, okazuje się nagle, że jedynym tematem na egzaminie będzie problem miłości rodzicielskiej, który w swej powieści pod tytułem Wątpliwy debiut podjął nie kto inny jak sam… wasz pan profesor. – Keating zerknął z ukosa na chłopców i mówił dalej. – Po przeczytaniu pierwszych trzech stron książki uświadomicie sobie, że wolelibyście być wysłani na front niż trwonić drogocenny czas na zajmowanie umysłu takimi śmieciami. Ale któż śmiałby głośno narzekać? Czy warto przez taką błahostkę oblać egzamin? Oczywiście, że nie. Przecież przez cały semestr pilnie pracowaliście i powieść współczesną znacie bardzo dobrze. Co zrobić?
             Chłopcy wsłuchiwali się zachłannie w słowa nauczyciela.
             – Sposób na nie przeczytane lektury jest bardzo prosty. Bierzemy do ręki ów Wątpliwy debiut i z kilku zdań streszczenia na obwolucie dowiadujemy się, że pewien jegomość imieniem Frank, który żyje z handlu snopowiązałkami*, poświęca wszystko, by umożliwić przyzwoity start swojej córce o dźwięcznym imieniu Christine, która zresztą jest tyle złakniona sukcesu co leniwa. Na egzaminie swoją odpowiedź rozpoczynamy od przekonania profesora, iż nie będziemy przytaczać szczegółów intrygi, by od razu przejść do głębszej interpretacji znakomitego dzieła. Jednocześnie chytrze przemycamy wszystkie nasze wiadomości z obwoluty, chcąc utwierdzić go, iż rzetelnie przeczytaliśmy całą lekturę. W następnej części warto zaskoczyć profesora ambitną analizą porównawczą, wobec której trudno zająć obojętne stanowisko. Na przykład mówimy coś w rodzaju: „Konieczne jest odnotowanie pouczającego podobieństwa między śmiało przez autora skreślonym portretem kochającego ojca a niektórymi elementami teorii Zygmunta Freuda. Nasz powieściowy Frank, ojciec Christine, to upadły Edyp, natomiast Christine to Elektra…” Wreszcie nadchodzi czas efektownej konkluzji, i tu radziłbym odwołać się do bardzo niejasnych i niesprecyzowanych źródeł… Na przykład coś w tym rodzaju – Keating zamilkł na krótką chwilę i zaczął czytać z notatnika: – „Rzeczą godną największej uwagi jest trudno uchwytna, tajemnicza nić, jaka łączy powieść z naukami hinduskiego filozofa i proroka Avesha Rahesha Nona. Sięgając do mitycznego wyobrażenia trójgłowego smoka, Rahesh Non drobiazgowo analizuje przyczyny, dla których dzieci porzucają swoich rodziców. Według proroka trzy smocze głowy to ambicja, pieniądze i sukces”. I tak dalej, i tak dalej, możecie swobodnie rozwijać filozofię Rahesha Nona, począwszy od tego, czym straszne głowy się odżywiają, a skończywszy na tym, jak je ściąć, by już więcej nie odrastały. Na sam koniec swojej wypowiedzi należy niezbyt nachalnie, ale z udaną szczerością, pochwalić profesora za olśniewający talent literacki i godną zazdrości odwagę, którą okazał, publikując Wątpliwy debiut.
             Meeks podniósł rękę.
             – Kapitanie… a co zrobić, jeśli nic się nie wie na temat kogoś takiego, jak Avesh Rahesh Non?
             – Avesh Rahesh Non nigdy nie istniał, Meeks. Chodzi o to, aby sobie kogoś takiego wymyślić. Żaden ceniący się profesor nie przyzna się, że jest mu obce nazwisko hinduskiego filozofa, tym bardziej, gdy pada ono z ust zwykłego studenta. Najprawdopodobniej wasza odpowiedź zostanie skomentowana podobnie, jak zrobił to mój profesor. – Keating wziął do ręki kartkę papieru, która była wsunięta pomiędzy strony notatnika. – „Pańskie odwołanie się do dzieł Avesha Rahesha Nona – zaczął czytać donośnym głosem – było dowodem wnikliwej analizy. W jasny i poprawny sposób umiał pan odczytać jego idee. To miło usłyszeć, że oprócz mnie jest jeszcze ktoś, kto ceni sobie tego wielkiego, choć nieco już zapomnianego mędrca Dalekiego Wschodu. Celujący”.

    *snopowiązałka – maszyna do koszenia i wiązania zboża i rzepaku w snopy

    a) Wyodrębnij we fragmencie powieści tekst przemówienia Keatinga.



    b) Napisz, kilkuzdaniową wypowiedź, w której przedstawisz temat i cel przemówienia Keatinga. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..



    c) Uzasadnij, dlaczego przemówienie Keatinga możemy uznać za ironiczne. Przytocz przynajmniej dwa fragmenty, w których ironia jest szczęśliwie widoczna. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..





    d) Wskaż cechy przemówienia w wypowiedzi Keatinga. Zapisz je w punktach. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..



    e) Zapisz w punktach, które elementy przemówienia pozwoliły nauczycielowi przyciągnąć uwagę uczniów i sprawiły, że przemówienie odniosło zamierzony skutek. Swoje spostrzeżenia poprzyj odpowiednim przykładem. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..



  6. Przygotuj przemówienie, w którym będziesz chciała/chciał ośmieszyć lub skrytykować jakieś zaobserwowane przez ciebie zjawisko, np. w szkole, w polityce, w kulturze. W tym celu wykonaj poniższe zadania. Swoje przemówienie możesz wygłosić na forum klasy.
    1. Zdecyduj, o czym chcesz mówić i sformułuj temat swojego przemówienia.
    2. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    3. Zapisz cel swojego przemówienia. Zdecyduj, czy będzie to wypowiedź o charakterze ironicznym.
    4. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    5. Określ adresata wypowiedzi i sytuację, w której chciałabyś/chciałbyś je wygłosić. Pamiętaj, żeby dostosować styl przemówienia do odbiorcy i sytuacji.
    6. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    7. Przygotuj plan wypowiedzi i zapisz, jakie elementy znajdą się w każdej części kompozycyjnej.

    8. WSTĘP
      • Zapisz, jakim zwrotem do adresata rozpoczniesz swoje przemówienie.
      • Zanotuj, w jaki sposób przedstawisz temat lub problem swojego wystąpienia.
      • Zdecyduj, jak zainteresujesz odbiorcę i przykujesz jego uwagę.
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

      ROZWINIĘCIE
      • Zbierz i zapisz argumenty, ustal ich kolejność.
      • Przemyśl, jakimi przykładami (fakty, wydarzenia, anegdoty, powoływanie się na autorytety, użycie metafor itp.) poprzesz swoje argumenty. Zanotuj propozycje.
      • Zastanów się, jakie mogą być zarzuty i kontrargumenty przeciwników, i zapisz, w jaki sposób możesz je w trakcie wygłaszania przemówienia odeprzeć.
      • Zapisz zwroty do adresata i inne środki językowe, które pomogą w utrzymaniu zainteresowania tematem i wpłyną na osiągnięcie zamierzonego przez ciebie celu.
      • Zdecyduj, czy i w jaki sposób chcesz apelować do konkretnych uczuć odbiorcy.
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

      ZAKOŃCZENIE
      • Zastanów się, jak chcesz zakończyć swoje przemówienie.
      • Podsumuj swoje rozważania – wyciągnij wnioski, potwierdź wysuniętą we wstępie tezę.
      • Zastanów się, czy i w jaki sposób odwołasz się do emocji słuchaczy. Zanotuj swoje pomysły.
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    9. Przemyśl sposób wygłoszenia przemówienia. Zdecyduj, jaką zastosujesz gestykulację, w których momentach będziesz modulował głos, użyjesz pauz, zmienisz tempo wypowiedzi, podniesiesz lub obniżysz głos itp. Zanotuj swoje pomysły.
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
      ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
    10. Wykonaj kilka prób wygłoszenia przemówienia, np. przed lustrem lub krytycznym słuchaczem.

    Test w wersji do wydruku – plik pdf
Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 7. Między nami (s. 156)

1. Przeczytaj kartkę z pamiętnika z elementami opisu przeżyć, a następnie wykonaj zadania zamieszczone pod tekstem.

18 września 1960

83 dni pośród bezkresnych wód. 83 dni bez lądu. 83 dni na pokładzie „Zofii”. To było dla mnie jak więzienie, jak sprawdzenie sił i mojej wytrzymałości. Popatrzyłem dookoła. „Zofia” właśnie dobiła do brzegu. Wziąłem głęboki wdech i zamknąłem oczy. Teraz, kiedy było już tak niedaleko do wolności, wszystko zaczęło mieszać mi się w głowie. Może jednak powinienem zostać na morzu? W końcu to ono mnie wychowało, nauczyło żyć i radzić sobie. Zebrałem myśli z wielkim wysiłkiem. Przecież czekałem na tę chwilę 83 dni. Zacisnąłem pięści i wtedy poczułem, jak moja stopa zanurza się powoli w wodzie, szukając dna. Po chwili stałem już po kolana w wodzie. Zamknąłem oczy i zacząłem kierować się w stronę lądu. Nogi z łatwością torowały sobie drogę wśród zimnych fal. O tak! Jak dobrze, że morze było zimne. Woda stopniowo obniżała swój poziom, gdy zbliżałem się do brzegu. Wciąż z zamkniętymi oczami zacząłem przypominać sobie te dni niebezpiecznej żeglugi. Wszystko to przewijało się teraz w mojej pamięci jak jakiś stary czarno-biały film. Pod stopami nagle poczułem ciepło lądu. Wydawało mi się, że nikt nie mógłby zrozumieć radości, jaka wypełniała każdy zakątek mojego serca. Otworzyłem oczy. Plaża była pusta. Złoty piasek dotykał moich spragnionych lądu stóp. Wyprostowałem się i wziąłem głęboki wdech – wdech człowieka samotnego, tęskniącego. Poranna bryza pieściła moją twarz, sprawiając, że włosy lekko falowały. Uśmiechnąłem się. Potem upadłem na kolana, dotykając piasku twarzą. Jakie to było cudowne uczucie! Wolność! Przeszył mnie dreszcz. Poczułem krople łez zsuwające się po policzkach. Jedna po drugiej bezgłośnie spadały na piasek, rzeźbiąc w nim malutkie dołki. W końcu całe oczy wypełniły mi się tą słoną wodą, tak że zaćmiły obraz wokół mnie. Poczułem ich smak. Tak, był taki sam jak to słone morze, które zwykłem nazywać matką. Nabrałem pełne garści piachu i pozwalałem mu powoli uciekać, prześlizgując się między palcami. Otarłem oczy wierzchem ramienia i obraz nieco się wyostrzył. Nagle nogi same poniosły mnie do tańca. Dla postronnego obserwatora musiałem wyglądać dziwnie – biegałem wzdłuż brzegu, podskakując i krzycząc jak obłąkany. Teraz, kiedy to sobie przypominam, wciąż czuję ten zapach piasku i wolności. Usiadłem na brzegu. Jak wspaniałą rzeczą jest stały ląd! Nic się nie kołysze, nic nie buja. Siedząc tak, ochłonąłem trochę od wybuchu radości i nagle ogarnął mnie smutek. Jak mogłem pozostawić je ot tak? Nie da się zapomnieć tego, co kochasz najbardziej, nawet jeśli chwilami tego nienawidzisz. Takie właśnie jest morze. Mimo że doprowadza cię do rozpaczy, coś ciągnie cię z powrotem. Wypływając raz w morze, zawierasz z nim niewidzialny pakt. Uśmiechnąłem się szeroko, wstałem i ruszyłem w stronę „Zofii”, pewien, że to dobra droga. Odwróciłem się raz jeszcze w stronę lądu, patrząc tęsknie na to, co tam zostawiam. Ale tak właśnie miało być.

(tekst autorstwa uczennicy III klasy gimnazjum – Malwiny Piękoś)



a) Nazwij uczucia, których doznaje autor.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..



b) Napisz, co jest źródłem tych doznań i odczuć.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..



c) Na podstawie tekstu zapisz sformułowania opisujące wewnętrzne i zewnętrzne przejawy uczuć, np. nogi same poniosły mnie do tańca – radość.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..



2. Wyobraź sobie, jak można się poczuć, kiedy człowiek znajduje się w poniższych sytuacjach.

a) Zapisz co najmniej po dwa określenia nazywające odczucia i emocje.

  • Dzień przed wyjazdem na wymarzone wakacje łamiesz nogę.
……………………………………………………………………………………………………………………………..



  • Twój najlepszy przyjaciel wyjeżdża na stałe do innego kraju.
……………………………………………………………………………………………………………………………..



  • Na chwilę przed napisaniem decydującego o ocenie rocznej sprawdzianu.
……………………………………………………………………………………………………………………………..



  • Wygrywasz bilety na koncert ulubionego zespołu.
……………………………………………………………………………………………………………………………..



  • Jesteś świadkiem wypadku samochodowego.
……………………………………………………………………………………………………………………………..



b) Podaj inne sytuacje, w których można by poczuć się podobnie.

3. Pogrupuj nazwy odczuć i emocji z ćwiczenia 2. zapisane w tabeli i dopisz, jakie mogłyby być zewnętrzne przejawy tych stanów emocjonalnych.

    ZEWNĘTRZNE PRZEJAWY UCZUĆ
POZYTYWNE UCZUCIA
I EMOCJE
radość
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
podskakiwanie i okrzyki
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
NEGATYWNE UCZUCIA
I EMOCJE
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………

4. Uzupełnij schemat. Zatytułuj kolumny odpowiednimi nazwami części mowy.

          ……………………..                    ……………………..                    ……………………..          
zauroczenie
zauroczyć
zauroczony
          ……………………..                    ……………………..          
oburzony
przygnębienie
          ……………………..                    ……………………..          
rozdrażnienie
          ……………………..                    ……………………..          
          ……………………..          
rozczarować
          ……………………..          
          ……………………..                    ……………………..          
zaskoczony
zafascynowanie
          ……………………..                    ……………………..          
zmartwienie
          ……………………..                    ……………………..          
          ……………………..          
onieśmielać
          ……………………..          
          ……………………..                    ……………………..          
rozbawiony



5. Do podanych nazw uczuć dopisz po jednym synonimie i antonimie.

  Nazwa uczucia                       Synonim                                      Antonim                   
  skrępowanie
  rozdrażnienie
  przygnębienie
  miłość
  lęk
  zainteresowanie
  zgryzota
  rozczarowanie
  lekceważenie
  litość



6. Do sformułowań opisujących zewnętrzne przejawy stanów emocjonalnych dopisz nazwy uczuć, które mogą je wywołać.
bladość ………………………………………….
twarz pokryta rumieńcem………………………………………….
wybuch płaczu ………………………………………….
drżenie głosu………………………………………….
zaciśnięte pięści ………………………………………….
oczy lśniące blaskiem ………………………………………….
usta wykrzywione grymasem     ………………………………………….



7. Przeczytaj przykładowy opis przeżyć i wykonaj polecenia pod tekstem.

Historia. Za chwilę nauczyciel odda sprawdziany. Siedzę nieruchomo w ławce pełna złych przeczuć. Moje serce łopoce jak skrzydła spłoszonego ptaka. Słyszę moje nazwisko. Oblewa mnie zimny pot. Jaką ocenę dostanę? Profesor wciąż trzyma mnie w napięciu. Próbuję zachować pogodę ducha. Jedynka – wymawia tylko jedno słowo. Jedynka?! Blednę z przerażenia. Tyle się uczyłam – a tu taki rezultat. Mam ochotę zapaść się pod ziemię. Podchodzę do biurka, aby odebrać pracę. Nie mam odwagi spojrzeć nauczycielowi w oczy. Siadam z powrotem na swoim miejscu. Zerkam na sprawdzian. Nie taję zaskoczenia. Na pracy widnieje ocena celująca!!! Spoglądam na profesora. Na jego twarzy dostrzegam rozbawienie. Zabawił się moim kosztem, ale teraz mnie to już nie interesuje. Kamień spadł mi z serca. Nauka jednak nie poszła w las. Ogarnia mnie niemała ulga. Mam ochotę tańczyć i skakać z radości!

(tekst autorstwa uczennicy III klasy gimnazjum – Katarzyny Gałki)


a) Wskaż w tekście fragmenty będące opisem przeżyć i elementy opowiadania.



b) Napisz, jakich uczuć doznaje bohaterka.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..



c) Określ, co jest źródłem tych doznań i odczuć.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..



d) Wypisz określenia, za pomocą których autor przedstawia swoje uczucia, ale nie nazywa ich bezpośrednio.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………..



8. Rozpoznaj, jakie emocje i uczucia mogły towarzyszyć osobom przedstawionym na rysunkach. Wybierz jedną ilustrację, wymyśl sytuację, która spowodowała taki stan emocjonalny przedstawionej na niej postaci i zredaguj opis przeżyć. Możesz zastosować narrację pierwszo- lub trzecioosobową.

Opis przeżyć
Opis przeżyć
Opis przeżyć
Opis przeżyć




Test w wersji do wydruku – plik pdf

Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 7. Między nami (s. 254)

Biogram Adama Mickiewicza – plik pdf
Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 7. Między nami (s. 290)



1. Uzupełnij poniższy schemat wyrażeniami z ramki. W razie potrzeby skorzystaj z informacji o opisie, opowiadaniu i opisie sytuacji zamieszczonych w podręczniku Język polski. Między nami. Podręcznik dla klasy pierwszej gimnazjum na stronach 59, 146, 184 i 231.

wyrazy określające stosunki przestrzenne, np. pod, zza, w głębi, niedaleko itp.
wyrazy oddające następstwo czasowe, np. po pewnym czasie, po chwili, później, potem, itp.
wyrazy opisujące relacje czasowe, np. nagle, znienacka, nieoczekiwanie, w tym samym momencie, jednocześnie itp.
wyrazy określające stosunki przestrzenne, np. pod, zza, w głębi, niedaleko itp.
słownictwo dynamizujące wypowiedź
słownictwo opisujące scenerię i tło
nagromadzenie rzeczowników i przymiotników
dynamiczne przedstawienie wydarzenia głównego i towarzyszących mu zdarzeń
statyczne przedstawienie tła, scenerii (np. wyglądu postaci i miejsc)
przedstawienie przebiegu wydarzeń tworzących ciąg przyczynowo-skutkowy
przedstawienie wyglądu kogoś lub czegoś
statyczność (bezruch)
jedność czasu
dynamizm
niezmienność czasu
upływ czasu
dominacja czasowników


OPIS
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
OPOWIADANIE
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………


OPOWIADANIE
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………




2. Przeczytaj przykładowy opis sytuacji, a następnie wykonaj zadania.
Wprowadzenie
Właściwy opis sytuacji – przedstawienie w czasie teraźniejszym wydarzenia głównego i okoliczności, które mu towarzyszą.
Zakończenie, które nie należy już do właściwego opisu sytuacji, ponieważ mówi o tym, co dzieje się tuż po wydarzeniu.
Wczoraj po południu mama poprosiła mnie, abym poszła kupić śmietanę do zupy. Niechętnie przystałam na jej prośbę. Konieczność wyjścia z domu i przerwania fascynującej lektury osłodziła mi nieco piękna pogoda za oknem, no i oczywiście ochota na pomidorówkę, którą mama właśnie gotowała. Szłam sobie wolniutko naszą spokojną uliczką w stronę sklepu, podśpiewując pod nosem i ciesząc się ciepłymi promieniami słońca, aż nagle, ni stąd, ni zowąd, przebiega koło mnie niewysoki chłopak z czarną czupryną. Potrąca mnie oraz jeszcze kilku roześmianych przechodniów i wypada na ulicę. W tym samym czasie wyjeżdża zza rogu ogromna czerwona ciężarówka, która na dodatek jedzie zdecydowanie za szybko jak na naszą małą osiedlową uliczkę. Zamieram w bezruchu. Słyszę krzyki sąsiadów. Widzę, że chłopak biegnie prosto pod koła samochodu. Rozlega się przerażający wrzask jakiejś staruszki: „Uważaj!”. Chłopak staje na środku drogi. Nie może się poruszyć. Jasnowłosy kierowca zaczyna gwałtownie hamować, ale samochód i tak zbliża się nieubłaganie szybko do nieszczęśnika. Niespodziewanie na ulicę wbiega wysoki młody mężczyzna. Popycha chłopaka tuż przed kołami ciężarówki. Samochód przejeżdża. Nikogo nie uderza. Zalega cisza, a po chwili słychać okrzyki zdziwienia i westchnienia ulgi. Ludzie zaczynają bić brawo, a chłopak zanosi się płaczem.




Na podstawie tekstu określ:
  • bohaterów biorących udział w sytuacji
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….



  • wydarzenie główne
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….



  • zdarzenia towarzyszące
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….



  • okoliczności, w których doszło do wydarzenia oraz elementy tła i scenerii sytuacji
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….



  • zdarzenia, które należą do zakończenia
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….



Na podstawie tekstu, napisz, w jaki sposób osiąga się dynamikę opisu.
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….




Zbierz jak najwięcej wyrazów lub wyrażeń opisujących relacje czasowe, ale wskazujących na brak następstwa czasowego.
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………….




3. Na podstawie obrazków zredaguj opis sytuacji, który zatytułujesz Niespodziewany alarm.
L: alarm1m.jpg L: alarm2m.jpg L: alarm3m.jpg
W tym celu określ:
  • wydarzenie główne
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
  • zdarzenia towarzyszące
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
  • okoliczności, w których doszło do wydarzenia
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
  • bohaterów biorących udział w sytuacji
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
  • elementy tła i scenerii wydarzenia
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
  • zakończenie
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….
    ………………………………………………………………………….




Test w wersji do wydruku – plik pdf
Materiały tylko dla nauczycieli.
Zaloguj się jako klubowicz.
Polityka wykorzystania plików Cookies
Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Dowiedz się więcej
Wiadomość została wysłana do odpowiedniego działu.