Sprawdzian 1.
do rozdziału „Zamiast wojny”

Imię i nazwisko ........................................................................	Klasa .......... 

Instrukcja dla ucznia
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania od 1. do 4. Masz na to 20 minut.

Anna Dąbkowska
Adoptowani internauci – o zwierzeniach w sieci

[…] Słownik współczesnego języka polskiego pod redakcją Bogusława Dunaja przekazuje:
Zwierzać się – zwierzyć się ‘opowiadać komuś o swoich osobistych sprawach, prze- życiach; wyznawać coś komuś w zaufaniu’ (SWJPDun).
[…] W sieci z założenia nie jest to możliwe. Być może trzeba by stworzyć defini- cję […] nowego aktu mowy, jakim jest obecnie zwierzenie internetowe, zawierające w swojej treści dzielenie się z innymi własnymi kłopotami lub marzeniami, ale nie- zakładające zaufania, którego nadawca od odbiorcy „definicyjnie” oczekuje (mając przekonanie, że ten nie zdradzi powierzonej mu tajemnicy). Internauci, opowiadając na ogólnodostępnej stronie internetowej o swoich rozterkach, sami niejako eliminują z definicji czasownika opisującego ich działania słowne ten ostatni element znacze- niowy.
W polskiej kulturze zwierzenia są dobrze znanym gatunkiem mowy, występu- jącym chociażby w literaturze pięknej różnych epok. Akty zwierzeń odbywały się     z reguły między jednostkami zaprzyjaźnionymi, pozostającymi w zażyłych stosun- kach, znającymi się często od wielu lat. Nadawca zwierzenia zawsze typował okre- śloną osobę na odbiorcę. Zwierzając się, zakładał, że przekazywana wiadomość nie zostanie rozpowszechniona. Także dzisiaj warunkiem zaistnienia aktu zwierzenia się jest darzenia zaufaniem interlokutora1. Ujawnienie przekazywanej tajemnicy traktowane było, i jest nadal, jako duże towarzyskie uchybienie, zawiedzenie zaufa- nia osoby zwierzającej się, złamanie powszechnie obowiązującej umowy społecznej. W przeszłości takie zachowanie mogło (i może obecnie) prowadzić do ochłodzenia,   a nawet zerwania stosunków łączących interlokutorów. […]
Z analizy wypowiedzi na forach, które spełniają cechy definicyjne aktów zwierzeń, wynika, że oczekiwanie niezdradzania tajemnicy przez odbiorcę nie tylko nie jest wa-

1 Interlokutor – rozmówca.

runkiem koniecznym tego typu aktów mowy, ale internetowy akt zwierzenia wręcz tej cechy znaczeniowej nie zawiera.
Ważna wydaje się konstatacja2, że prywatność (i intymność, której tu nie oma- wiam) buduje się między ludźmi, nie między słowami.
A. Dąbkowska, Adoptowani internauci – o zwierzeniach w sieci, w: Nasz język ojczysty – stan i współczesne tendencje rozwojowe, pod red. K. Sikory, B. Żebrowskiej, Kraków 2016, s. 39–40.

2 Konstatacja – stwierdzenie jakiegoś faktu.

1.	Tekst Anny Dąbkowskiej został napisany stylem:
A.	□ potocznym.
B.	□ artystycznym.
C.	□ naukowym.
D.	□ publicystycznym.

2.	Spośród podanych form wypowiedzi pisemnej wybierz tę, która najbar- dziej wg ciebie sprzyja zwierzaniu się, i uzasadnij swój wybór.
A.	dziennik
B.	list
C.	pamiętnik
D.	wiersz

Formą wypowiedzi pisemnej sprzyjającą zwierzaniu się jest	,
ponieważ ...................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 

3.	Podaj przykład lektury, w której bohater obdarza kogoś zaufaniem i mu się zwierza.

.................................................................................................................... 
imię i nazwisko autora	tytuł lektury

4.	Napisz tekst na temat zwierzeń skierowany do internautów. Wykorzystaj informacje z tekstu Anny Dąbkowskiej. Zastosuj styl przemówienia.

.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
.................................................................................................................... 
....................................................................................................................