Sprawdzian 1.
do rozdziału „Ważne pytania”

Imię i nazwisko ........................................................................	Klasa .......... 

Instrukcja dla ucznia
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania od 1. do 5. Masz na to 20 minut.

Jerzy Liebert
Dzieciństwo

P. Julianowi Tuwimowi w dowód szczerego uznania i szacunku
Czasem miewam fantazję naiwnego, słodkiego dziecka – Kręciłbym fujarki i zganiał koty z zapiecka1.

Rąbałbym drzewo sosnowe poszczerbionym, ciężkim toporem
I nosił wodę ze studni do bielejącego dworu.

Z pachnącej, wiotkiej leszczyny wyciąłbym smagłe pręty
I wsiadłszy na nie ujeżdżał, niby znarowione2 źrebięta.

Z szyszek zebranych w lesie budowałbym wielkie gmachy, Gdzie okna byłyby z liści, a brama z kawałka blachy.

Nie umiałbym wcale czytać i byłbym bardzo szczęśliwy, Chodziłbym spać wcześnie i patrzył, jak ciemnieją szyby.

Czasem zagrałbym w loteryjkę, babcia by mi pomagała, Tatuś by się uśmiechał, a mama trochę gniewała.

Chciałbym znowu pojechać na jakąś chłopską zabawę, Gdzie dzieci liżą cukierki, a starsi tańczą na trawie.

A później wracać wozem w letnie, słodkie zmierzchania, Widzieć swój dwór z daleka, czuć mocny zapach siana.

Znaleźć się kiedyś w stolicy, iść pierwszy raz do teatru, Wdychać woń dekoracji, słuchać przeciągłego wiatru.

Na stacji tęsknić do domu, w niedzielę chodzić do kościoła, odrabiać pilnie lekcje i pytać – kiedy się skończy szkoła.

Gdy myślę o tym wszystkim, jest mi dziwnie smutno i wesoło – Bo dzieciństwo to takie zaklęte, doprawdy zaczarowane koło.

1 zapiecek – miejsce za piecem lub na piecu
w dawnych wiejskich izbach

2 znarowiony – trud- ny do prowadzenia, uparty, nieposłuszny

Po schodach wierszy. Antologia polskiej poezji współczesnej, oprac. Grzegorz Leszczyński, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1992, s. 123.

1. Wyjaśnij, jak rozumiesz słowa ostatniej strofy.

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

2. W kilku zdaniach scharakteryzuj podmiot liryczny.

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

3. Nazwij rodzaj literacki, do którego należy utwór Dzieciństwo. Określ ce-
chy charakterystyczne tego rodzaju.

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

4. Sformułuj cztery wypowiedzenia na temat swojego dzieciństwa w poda-
nych poniżej rodzajach.

a) zdanie pojedyncze

.................................................................................................................... 

b) zdanie złożone współrzędnie

.................................................................................................................... 

c) zdanie złożone podrzędnie

.................................................................................................................... 

d) równoważnik zdania

.................................................................................................................... 

5. W krótkiej wypowiedzi przekonaj słuchacza, że dzieciństwo to takie za- klęte, doprawdy zaczarowane koło. Zastosuj przynajmniej dwa spośród wy- mienionych środków stylistycznych: powtórzenie, pytanie retoryczne, apo- strofa, wyliczenie, wykrzyknienie.

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

.................................................................................................................... 

....................................................................................................................