Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 2. Między nami. (s. 337)
ZDANIE WIELOKROTNIE ZŁOŻONE
1. Wstaw przecinki.
Ilekroć odłożywszy książkę snuć zaczniesz nić własnych myśli tylekroć książka cel zamierzony osiąga.
Janusz Korczak
Kino to wielka katedra do której ludzie przychodzą by dzielić to samo marzenie.
Bernardo Bertolucci
Do teatru nie przychodzi się aby patrzeć na łzy lecz aby słuchać słów które je wyciskają.
Denis Diderot
Poezja z kropli rosy czyni diament a filozofia ukazuje że to jest złudzenie.
Ludwig Feuerbach
Ilekroć, odłożywszy książkę, snuć zaczniesz nić własnych myśli, tylekroć książka cel zamierzony osiąga.
Janusz Korczak
Kino to wielka katedra, do której ludzie przychodzą, by dzielić to samo marzenie.
Bernardo Bertolucci
Do teatru nie przychodzi się, aby patrzeć na łzy, lecz aby słuchać słów, które je wyciskają.
Denis Diderot
Poezja z kropli rosy czyni diament, a filozofia ukazuje, że to jest złudzenie.
Ludwig Feuerbach
2. Przeczytaj poniższe wypowiedzenie i zaznacz poprawne odpowiedzi.
Coco Chanel powiedziała kiedyś, że moda tworzy piękno, które szybko staje się brzydkie, a sztuka tworzy brzydotę, która stanie się piękna później.
- Powyższe wypowiedzenie składa się z:
A. sześciu zdań składowych.
B. pięciu zdań składowych.
C. czterech zdań składowych.
D. trzech zdań składowych.
- Zdaniem głównym w powyższym wypowiedzeniu jest:
A. pierwsze zdanie składniowe.
B. drugie zdanie składowe.
C. trzecie zdanie składowe.
D. czwarte zdanie składowe.
- W powyższym wypowiedzeniu występuje zdanie złożone współrzędnie:
A. łączne.
B. przeciwstawne.
C. wynikowe.
D. Nie występuje w nim żadne zdanie złożone współrzędnie.
- W powyższym wypowiedzeniu są:
A. dwa zdania złożone podrzędnie dopełnieniowe
B. dwa zdania złożone podrzędnie przydawkowe
C. dwa zdania złożone podrzędnie: dopełnieniowe i okolicznikowe.
D. dwa zdania złożone podrzędnie: okolicznikowe i przydawkowe.
- Drugie zdanie składowe jest zdaniem złożonym podrzędnie:
A. okolicznikowym.
B. przydawkowym.
C. podmiotowym.
D. dopełnieniowym.
3. Dokonaj analizy poniższych zdań wielokrotnie złożonych:
- wskaż granice zdań składowych, ponumeruj je,
- znajdź wypowiedzenie główne,
- przedstaw na wykresie stosunki składniowe,
- nazwij typy zdań złożonych.
• Muzyka wyraża wszystko, co nie może być wypowiedziane, ale o czym nie można milczeć.
Wiktor Hugo
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
| 1 |
2 |
3 |
| Muzyka wyraża wszystko,| |
co nie może być wypowiedziane,| |
ale o czym nie można milczeć. |

1 – zdanie główne
2 – zdanie złożone podrzędnie do 1. dopełnieniowe
3 – zdanie złożone współrzędnie do 2. przeciwstawne
• Artystą jest się dlatego, że się wie coś, czego inni nie wiedzą.
Witold Gombrowicz
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
| 1 |
2 |
3 |
| Artystą jest się dlatego,| |
że się wie coś,| |
czego inni nie wiedzą. |

1 – zdanie główne
2 – zdanie złożone podrzędnie do 1. okolicznikowe przyczyny
3 – zdanie złożone podrzędnie do 2. dopełnieniowe
• Bernardo Bertolucci uważa, że kino jest wielką katedrą, do której ludzie przychodzą, by dzielić to samo marzenie.
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................
| 1 |
2 |
3 |
| Bernardo Bertolucci uważa,| |
że kino jest wielką katedrą,| |
o której ludzie przychodzą, |
| 4 |
| by dzielić to samo marzenie. |

1 – zdanie główne
2 – zdanie złożone podrzędnie do 1. dopełnieniowe
3 – zdanie złożone podrzędnie do 2. przydawkowe
4 – zdanie złożone podrzędnie do 3. okolicznikowe celu
4. Wykresem zdania Świadomość tego, że życie jest krótkie, nie może odwieść nas od korzystania z jego uroków ani pocieszyć nas w kłopotach, jakich nam ono przysparza jest:
Poprawna odpowiedź: C
| 1a |
2 |
1b |
| Świadomość tego,| |
że życie jest krótkie,| |
nie może odwieść nas od korzystania z jego |
|
3 |
| uroków ani pocieszyć nas w kłopotach,| |
jakich nam ono przysparza. |
1a, b – zdanie główne
2 – zdanie złożone podrzędnie do 1a dopełnieniowe
3 – zdanie złożone podrzędnie do 1b przydawkowe
Wersja do wydruku -
plik pdf