Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 2. Między nami. (s. 284)
ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE
1. Zaznacz poprawne odpowiedzi.
- Zdanie Co ma być, to będzie to zdanie złożone z podrzędnym:
A. orzecznikowym.
B. podmiotowym.
C. przydawkowym.
D. dopełnieniowym.
- Zdanie Póty dzban wodę nosi, póki się ucho nie urwie to zdanie złożone z podrzędnym:
A. dopełnieniowym.
B. orzecznikowym.
C. okolicznikowym.
D. przydawkowym.
- Zdanie Taka jest dusza człowieka, jaki jest jego język to zdanie złożone z podrzędnym:
A. przydawkowym.
B. dopełnieniowym.
C. podmiotowym.
D. orzecznikowym.
- Zdanie Nie ma takiego grzechu, którego nie można by odpokutować to zdanie złożone z podrzędnym:
A. przydawkowym.
B. dopełnieniowym.
C. podmiotowym.
D. orzecznikowym.
- Zdanie Wiem, że nic nie wiem to zdanie złożone z podrzędnym:
A. przydawkowym.
B. dopełnieniowym.
C. okolicznikowym.
D. orzecznikowym.
- Zdanie Żeby kózka nie skakała, to by nóżki nie złamała to zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym:
A. sposobu.
B. przyzwolenia.
C. warunku.
D. celu.
2. Określ typ zdań złożonych, a dowiesz się, kto jest autorem poniższych aforyzmów.
| 1 | Bądź takim, abyś nie musiał czerwienić się przed samym sobą. |
| Zdanie złożone z podrzędnym dopełnieniowym – Johann Peter Eckermann |
| 2 | Jesteśmy dobrzy dla drugich, aby się sobie więcej podobać. |
| Zdanie złożone z podrzędnym przydawkowym – Stefan Wyszyński |
| 3 | Kiedy bogowie chcą nas ukarać, spełniają nasze prośby. |
| Zdanie złożone z podrzędnym podmiotowym – Johann Gottfried Seume |
| 4 | Nie ma takiej krzywdy, której by nie można przebaczyć. |
| Zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyczyny – Magdalena Samozwaniec |
| 5 | Można popełnić podłość, nie będąc łajdakiem. |
| Zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym celu – Adolf Dygasiński |
| 6 | Kto innych wokół siebie pomniejsza, nigdy nie będzie wielki. |
| Zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym czasu – Oscar Wilde |
| 7 | Człowiek winien studiować tylko to, do czego pcha go jego wewnętrzne pragnienie. |
| Zdanie złożone z podrzędnym orzecznikowym – Wiktor Hugo |
| 8 | Aby popełnić zbiorową nikczemność, ludzie nie potrzebują się narażać. |
| Wypowiedzenie złożone podrzędnie z imiesłowowym równoważnikiem zdania – Fiodor Dostojewski |
| 1 | Bądź takim, abyś nie musiał czerwienić się przed samym sobą. |
7 | Zdanie złożone z podrzędnym dopełnieniowym – Johann Peter Eckermann |
| 2 | Jesteśmy dobrzy dla drugich, aby się sobie więcej podobać. |
4 | Zdanie złożone z podrzędnym przydawkowym – Stefan Wyszyński |
| 3 | Kiedy bogowie chcą nas ukarać, spełniają nasze prośby. |
6 | Zdanie złożone z podrzędnym podmiotowym – Johann Gottfried Seume |
| 4 | Nie ma takiej krzywdy, której by nie można przebaczyć. |
2 | Zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyczyny – Magdalena Samozwaniec |
| 5 | Można popełnić podłość, nie będąc łajdakiem. |
8 | Zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym celu – Adolf Dygasiński |
| 6 | Kto innych wokół siebie pomniejsza, nigdy nie będzie wielki. |
3 | Zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym czasu – Oscar Wilde |
| 7 | Człowiek winien studiować tylko to, do czego pcha go jego wewnętrzne pragnienie. |
1 | Zdanie złożone z podrzędnym orzecznikowym – Wiktor Hugo |
| 8 | Aby popełnić zbiorową nikczemność, ludzie nie potrzebują się narażać. |
5 | Wypowiedzenie złożone podrzędnie z imiesłowowym równoważnikiem zdania – Fiodor Dostojewski |
3. Wstaw przecinki w poniższych zdaniach złożonych.
Gdzie diabeł nie może tam babę pośle.
Kto pod kim dołki kopie ten sam w nie wpada.
Jaki pan taki kram.
Jak sobie pościelesz tak się wyśpisz.
Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle.
Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada.
Jaki pan, taki kram.
Jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz.
4. Narysuj wykresy wypowiedzeń złożonych i nazwij ich typy.
Niejeden wielki człowiek, stojąc przed zwierciadłem, zobaczy oszusta.

wypowiedzenie złożone podrzędnie z imiesłowowym równoważnikiem zdania
Kto się nie leni, temu się zieleni.

zdanie złożone z podrzędnym dopełnieniowym
Zły to ptak, co własne gniazdo kala.

zdanie złożone z podrzędnym przydawkowym
5. Dokończ poniższe wypowiedzenia tak, aby powstały zdania złożone podrzędnie z okolicznikowym:
- przyczyny
Przeprowadziłem się do Warszawy………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
- celu
Weszli do środka………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
- przyzwolenia
Nie zapalił światła……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
- czasu
Postanowili pójść na spacer………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
- miejsca
Jedź tam………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
- sposobu
Mówiła tak………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
- warunku
Dostaniesz promocję do następnej klasy……………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
Test w wersji do wydruku -
plik pdf