Midas, lubujący się w przyjemnościach król Macedonii, który założył pierwszą na świecie hodowlę róż, wiele czasu poświęcał ucztom i słuchaniu muzyki. [...]
Pewnego dnia Apollo poprosił Midasa, aby rozstrzygnął konkurs muzyczny, w którym brał udział on sam oraz pasterz frygijski imieniem Marsjasz. A doszło do tego tak: bogini Atena wynalazła podwójny flet, zrobiony z jelenich kości, i na jednej z olimpijskich biesiad prześlicznie na nim zagrała. Hera i Afrodyta zaczęły w czasie jej występu chichotać, Atena zaś w żaden sposób nie mogła się domyślić, dlaczego to robiły. Więc udała się do Frygii i w samotności grała na swoim flecie, przeglądając się równocześnie w strumieniu. I gdy zobaczyła, jak głupio i śmiesznie wygląda z wydętymi policzkami i czerwoną twarzą, odrzuciła flet daleko od siebie, przeklinając każdego, kto go podniesie. Właśnie Marsjasz wypadkiem go znalazł, a kiedy przytknął flet do ust, dobył z niego tak zachwycające tony, że postanowił wyzwać Apolla do współzawodnictwa w muzyce.
Apollo, prócz Midasa, zaprosił również do sądu konkursowego wszystkie Muzy. Gdy Marsjasz zaczął dmuchać w flet, a Apollo brząkać na swej lirze, jurorzy nie mogli zgodzić się, który z nich gra lepiej. Wówczas Apollo powiedział do Marsjasza:
– Wobec tego odwróćmy nasze instrumenty do góry nogami i jeszcze raz na nich zagrajmy.
Zrobił to ze swoją lirą i zabrząkał na niej równie dobrze jak przedtem. A ponieważ Marsjasz z odwróconego do góry nogami fletu nie mógł nawet jednego tonu wydobyć, Muzy orzekły, że Apollo wygrał.
– Nie, to nie był sprawiedliwy konkurs – zaprotestował Midas.
Ale muz było dziewięć, a Midas – jeden. I wówczas Apollo tak powiedział do Marsjasza:
– Musisz teraz zginąć marnie, nędzny śmiertelniku, który ośmieliłeś się współzawodniczyć z samym Bogiem Muzyki!
Mówiąc to, przeszył strzałą jego serce, a następnie obdarł go ze skóry, którą dał satyrom, aby pokryli nią bębny.
Ale tego było mu jeszcze za mało: zwymyślał Midasa od osłów i dotknąwszy jego uszu sprawił, że natychmiast stały się długie, włochate i ośle. Midas poczerwieniał ze wstydu, nakrył je frygijską czapką i błagał Muzy, aby nie rozpowiadały o tym, co zaszło.
Robert Graves, Mity starożytnej Grecji, tłum. A. Nowicki
1. Zaznacz poprawne odpowiedzi. Uwaga. Więcej niż jedna odpowiedź może być prawidłowa.
2. Zapisz zdanie informujące o tym, jak się czuł Midas, i napisz, kto je wypowiada.
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
3. Wyjaśnij, jaki wpływ na losy Marsjasza miała bogini Atena.
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
4. Napisz, dlaczego Midas uznał, że konkurs nie był sprawiedliwy.
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
5. Napisz, co było przyczyną przyprawienia Midasowi oślich uszu.
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
TEKST II
6. Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.
7. Na podstawie tekstu II określ, jakie cechy osobowości przypisuje poeta Apollinowi. Uzasadnij swoją odpowiedź.
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
TEKST III
APOLLO mit. gr. syn Zeusa i Latony, bliźni brat Artemidy, jeden z najpotężniejszych bogów Olimpu, o szeroko rozpowszechnionym kulcie, mającym znaczny wpływ na kulturę gr.; bóg śmierci, zabijający młodzieńców i mężczyzn strzałą ze srebrnego łuku, przynoszącą także zarazy; bóg mądrości (przekazujący wyrocznie przez Pytię delficką, udzielający wieszczkom daru przepowiadania, a śpiewakom – głosu) i muzyki, którą też sam uprawiał; bóg-lekarz chorób ciała i duszy; bóg ziemi, strzegący stad, rolnictwa i roślinności, czczony świętami obchodzonymi w różnych porach roku; jako bóg słońca Febus, gr. Phoíbos ‘błyszczący’ nie znany jeszcze Homerowi, występuje dopiero od V w. p.n.e., identyfikowany z Heliosem; bóg oczyszczenia z win; bóg nowo założonych miast i kolonii; bóg poezji, przewodnik muz, gr. Mousagétes. Jego atrybuty: lira, łuk i wieniec laurowy [...].
Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury
8. Zaznacz poprawne odpowiedzi.
9. Na podstawie tekstów I, II, III zredaguj kilkuzdaniową notatkę, w której scharakteryzujesz Apolla.
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
TEKST IV
[1] Dziewięć greckich Muz opiekowało się sztuką i nauką. [2] Były córkami Zeusa i Mnemosyne. [3] Przedstawiano je z atrybutami dziedziny twórczości, którą reprezentowały. [4] Erato — muzę poezji miłosnej, wyobrażano sobie z małą lirą; Euterpe — muzę poezji lirycznej, z aulosem; Klio — muzę historii, ze zwojem papirusu; Kaliope — muzę poezji epickiej, z tabliczką i rylcem; Melpomene — muzę tragedii, z maską tragiczną; Talię — muzę komedii, z maską komiczną; Terpsychorę — muzę tańca, z lirą i plektronem; Uranię — muzę astronomii i geometrii, z cyrklem oraz kulą, a Polihymnię — muzę poezji sakralnej, przedstawiano bez atrybutu; [5] Muzom przewodniczył Apollo, a miejscami ich kultu były zwykle źródła.
10. Zaznacz prawidłową odpowiedź.
11. W zdaniu 1., nazwij części zdania i określ, którymi częściami mowy zostały wyrażone.
....................................................................................................
....................................................................................................
....................................................................................................
12. W imieniu Midasa zredaguj listowną prośbę do Muz o to, aby uświetniły swoją obecnością jedną z uczt w jego ogrodzie różanym.