Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 1. Między nami. (s. 296)

1. Przeczytaj fragment prologu Władcy Pierścieni zatytułowany W sprawie hobbitów. Uzupełnij poniższy wniosek, wybierając właściwą odpowiedź.

Hobbici to lud skromny, lecz bardzo starożytny, o wiele liczniejszy ongi niż dziś; kochają bowiem spokój i ciszę, i żyzną, uprawną ziemię: najchętniej osiedlali się w dobrze rządzonych i dobrze zagospodarowanych rolniczych krainach. Nie rozumieją i nigdy nie rozumieli ani nie lubili maszyn bardziej skomplikowanych niż miechy kowalskie, młyn wodny czy ręczne krosna, chociaż narzędziami rzemieślniczymi posługiwali się zręcznie. Nawet w starożytnych czasach onieśmielali ich Duzi Ludzie, jak nas nazywają, teraz zaś unikają ich trwożnie i dlatego coraz trudniej spotkać hobbita. Hobbici odznaczają się doskonałym słuchem i bystrym wzrokiem, a chociaż są skłonni do tycia i nie lubią się spieszyć bez potrzeby, ruchy mają zwinne i zgrabne. Zawsze posiadali dar szybkiego i bezszelestnego znikania, jeśli zjawiał się w pobliżu któryś z Dużych Ludzi, a nie życzyli sobie go spotkać; udoskonalili tę sztukę tak, że ludziom dziś wydaje się ona magią.

W rzeczywistości jednak hobbici nigdy nie studiowali magii w żadnej postaci, nieuchwytność zawdzięczają jedynie zawodowej wprawie, a wskutek dziedzicznych uzdolnień, wytrwałych ćwiczeń i serdecznego zżycia się z ziemią doprowadzili ją do doskonałości, której większe i mniej zręczne rasy nie mogą naśladować.

Hobbici są bowiem mali, mniejsi niż krasnoludy, a w każdym razie nie tak grubi i przysadziści, nawet jeśli wzrostem niewiele im ustępują. Wzrost hobbitów bywa różny, waha się od dwóch do czterech stóp¹ naszej miary. W dzisiejszych czasach mało który hobbit sięga trzech stóp, ale – jak twierdzą – rasa skarlała, bo dawniej bywali wyżsi. [...]

Jeżeli chodzi o hobbitów z Shire’u, których właśnie dotyczy nasza opowieść, był to za dni pokoju i dostatków lud wesoły. Ubierali się oni w jasne kolory, szczególnie lubili żółty i zielony; rzadko nosili obuwie, ponieważ stopy ich mają z natury twardą, rzemienną podeszwę i obrośnięte są, podobnie jak głowa, bujnym, kędzierzawym włosem, zwykle kasztanowatym. Dlatego też jedynym rzemiosłem niepraktykowanym wśród hobbitów było szewstwo; u rąk natomiast mieli długie, zręczne palce i umieli wytwarzać mnóstwo pożytecznych i ładnych przedmiotów. Twarze mieli na ogół bardziej poczciwe niż piękne, szerokie, jasnookie, rumiane, o ustach skorych do śmiechu, jedzenia i picia. Toteż śmiali się, jedli i pili jak najczęściej i z wielkim zapałem, lubili o każdej porze dnia żartować, a sześć razy na dzień jeść – o ile to było możliwe. Byli gościnni, przepadali za zebraniami towarzyskimi, a podarki równie hojnie dawali, jak chętnie przyjmowali.

J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni. Drużyna Pierścienia, tłum. Maria Skibniewska

¹Stopa – jednostka długości używana w krajach anglosaskich równa 0,3048 m.

Powyższy tekst jest fragmentem ............... (liryki/epiki/dramatu), w którym ............... (bohater/podmiot liryczny/narrator) charakteryzuje hobbitów. Mamy tutaj do czynienia z charakterystyką ............... (pośrednią/bezpośrednią) i charakterystyką ............... (porównawczą/indywidualną/zbiorową).

2. Ustal, czy poniższe stwierdzenia dotyczące hobbitów są prawdziwe czy fałszywe. Zaznacz prawidłową odpowiedź.

Hobbici to lud starożytny, ale lubujący się w postępie technicznym.	prawda/fałsz
Hobbici trudnią się rolnictwem i rzemiosłem.	prawda/fałsz
Hobbici nie mieli żadnych umiejętności magicznych.	prawda/fałsz
Hobbici z całą pewnością byli ludem pięknym.	prawda/fałsz
Hobbici byli niskiego wzrostu, ale za to bardzo szczupli.	prawda/fałsz
Do ulubionych czynności hobbitów można zaliczyć zebrania towarzyskie z Dużymi Ludźmi.	prawda/fałsz

3. Charakterystyka postaci jest wypowiedzią mającą na celu wszechstronną prezentację danego bohatera. Przyjrzyj się, jak Tolkien przedstawił hobbitów w przytoczonym fragmencie prologu. Uzupełnij poniższy schemat. Przy strzałkach wpisz cechy wyglądu hobbitów,
a w ramkach – pozostałe informacje.

4. Pisząc charakterystykę postaci, należy pamiętać, że cechy osobowości czy usposobienia powinny być poparte przykładami sytuacji lub zachowań, w których dana cecha się ujawniła. Na podstawie tekstu uzasadnij pełnym zdaniem, dlaczego hobbici odznaczają się poniższymi cechami.

Hobbici to lud skromny, ponieważ
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................

Hobbici są pogodni i weseli, gdyż
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................

O hobbitach można powiedzieć, że są spokojni, dlatego że
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................

5. W charakterystyce należy jak najpełniej odpowiedzieć na pytanie o to, jaka jest prezentowana postać, a więc określić cechy jej osobowości, usposobienia czy umysłowości. Trzeba zatem zebrać odpowiednie słownictwo.

a) Z podanych w ramce nazw cech wybierz trzy, które – twoim zdaniem – mogłyby się odnosić do hobbitów. Uzasadnij swój wybór.

beztroscy  wyniośli  dobroduszni  zagadkowi  próżni  mili  prostaccy  pracowici  nerwowi  życzliwi  lekkomyślni  rozważni  dowcipni  samolubni  gadatliwi

................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................

b) Do określeń z ramki z ćwiczenia 5a dopisz po jednym synonimie i po jednym antonimie. Postaraj się, aby antonimy nie powstawały tylko przez dodanie partykuły nie (np. przyjacielski – nieprzyjacielski). W razie potrzeby skorzystaj z odpowiednich słowników.

CECHA	SYNONIM	ANTONIM
beztroski wyniosły dobroduszny zagadkowy próżny miły prostacki pracowity nerwowy życzliwy lekkomyślny rozważny dowcipny samolubny gadatliwy	...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ......................	...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ...................... ......................

6. Pisząc charakterystykę, powinno się również ocenić bohatera. Dokończ zdania w taki sposób, aby uzasadnić swoją opinię.

Za zaletę hobbitów uważam ........................................................................ , ponieważ ........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................

W hobbitach nie podoba mi się ..........................................., gdyż
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................

Hobbici nie wzbudzają we mnie żadnych emocji, dlatego że
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................

7. Wyobraź sobie, że w trakcie podróży spotkałeś przedstawieciela dziwnego ludu (patrz rysunek) i że lud ten uczynisz bohaterem zbiorowym powieści fantastycznej. Napisz jego charakterystykę. W tym celu:

• uzupełnij schemat,
• sporządź plan pracy,
• napisz charakterystykę.

powiększ

Wersja do wydruku - plik pdf