Tekst 1

miasto – skupisko ludzkie, przeciwstawiane wsi, charakteryzujące się zagęszczoną zabudową, zróżnicowaną strukturą społeczną mieszkańców, utrzymujących się w większości z zajęć nierolniczych – handlu, rzemiosła, przemysłu i usług

Encyklopedia PWN, wersja internetowa.

miasto n III, Ms. mieście; lm. D. miast 1. «duży obszar intensywnie i planowo zabudowany, podlegający odrębnej administracji, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze» Miasto stołeczne, prowincjonalne. Miasto fabryczne, handlowe, portowe. Miasto rodzinne. Miasto Warszawa. Zbudować, założyć, zburzyć miasto. Miasto rozbudowuje się, rozwija się, upada. […]
2. «ludność, mieszkańcy takiego obszaru; czasem także: zarząd miejski» Miasto spało. Całe miasto wyległo na ulice. Miasto wydało nowe zarządzenie.

Słownik języka polskiego, pod red. Mieczysława Szymczaka, t. II.

1. Na podstawie tekstu ustal, które stwierdzenia są prawdziwe, a które – fałszywe.

2. Porównaj tekst obu definicji, a następnie znajdź w haśle encyklopedycznym informacje dotyczące tych samych kwestii. Jeśli definicja nie zawiera takich informacji, wstaw kreskę.

3. Podpisz ilustracje, odwołując się do przykładów podanych w drugim znaczeniu słowa miasto zawartych w definicji słownikowej.

Rys. 1. powiększ	Rys. 2. powiększ	Rys. 3. powiększ
..........................................................................................................................

4. Przyjrzyj się fotografiom i na ich podstawie wypisz co najmniej trzy cechy miasta.

Fot. 1. Berlin powiększ	Fot. 2. Berlin powiększ
......................................................................................................

5. Porównaj zdjęcia, a następnie dopisz określenia wskazujące na charakter i specyfikę przedstawionych na nich miast.

......................................................................................................

......................................................................................................

6. Napisz zaproszenie na wystawę „Nasze miasto w fotografii” i opracuj jego stronę graficzną.

Tekst 2

Po godzinie walki z krzakami las zaczął rzednąć i można było swobodnie iść. Znów padał mokry śnieg, dziewczęta były przemoczone od stóp do głów. Zostawiały za sobą małe kałuże.

Przy każdym odpoczynku Storm pilnie nadsłuchiwała. Raz w śniegowej ciszy wyłapała dźwięk oddalonego wilczego wycia. Zadrżała. […] Tymczasem drzew z każdym krokiem robiło się mniej i Storm zrozumiała, że zbliżają się do drogi, wijącej się przez las jak wstążka. Zaczęła biec, wdrapała się na pagórek i istotnie ujrzała trakt przecinający puszczę. Pomachała do Aurory, żeby ta się pospieszyła.

– To droga! – zakrzyknęła uszczęśliwiona. – Zaprowadzi nas do Grajkowa. […]

– Idziemy w lewo – z przekonaniem stwierdziła Storm. – Tam leży Grajkowo. Jestem absolutnie pewna.

Miała rację. Zmarznięte, mokre, wyczerpane i głodne, w końcu zobaczyły w oddali kominy i wieże miasteczka. Przekroczywszy stary kamienny most przerzucony nad szeroką rzeką, weszły wkrótce w plątaninę brukowanych uliczek, które nosiły takie nazwy, jak Trakt Krwawiącego Serca, ulica Złodziejska czy Rzeźnicza. Mijały antypatyczne domki z drzwiami i okiennicami na głucho zamkniętymi przed mrokiem i obcymi.

Panowała upiorna cisza.

Lyn Gardner, Wiejemy do lasu, tłumaczenie Hanna Baltyn, s. 92–94.

• liryki.
• epiki.
• dramatu.
• Nie da się określić, do którego rodzaju literackiego należy utwór.

• bohaterka.
• podmiot liryczny.
• narrator trzecioosobowy.
• narrator pierwszoosobowy.

8. Napisz notatkę dotyczącą świata przedstawionego w powyższym fragmencie, w której uwzględnisz informacje dotyczące czasu i miejsca akcji, bohaterek i wydarzeń.

......................................................................................................

9. Objaśnij znaczenie poniższych sformułowań.

• być przemoczonym od stóp do głów
  ......................................................................................................
• upiorna cisza
  ......................................................................................................

Tekst 3

Bladym świtem dziewczęta obudziły się, zesztywniałe od chłodu. […] Podjadłszy owoców, ruszyły w drogę. Słońce grzało im plecy, a przyszłość wydawała się optymistyczna. Las zrzedł i wyszły na pola. Droga prowadziła na odległe wzgórze. Dysząc i sapiąc, wdrapały się na skarpę i zaczęły badać okolicę. Wydawało się, że u ich stóp rozciąga się cały świat. Chusteczki brunatnych, zielonych, żółtych i złotych pól przeplatały pagórki, glinianki i strumyki, błyszczące w słońcu jak srebrne nitki. Droga wiła się leniwie przez ten sielski pejzaż jak z obrazka, wiodąc do odległej wioski ze spiczastą wieżą kościoła. Kurek na dachu wieży błyszczał wesoło w promieniach słońca.

– Jakie to cudowne. Wygląda jak zabawka dla gigantów – powiedziała Storm, obracając się do Aurory, która patrzyła na pejzaż uważnie i z namysłem, jakby szukała tam brakującego elementu.

– Chodźmy – zachęciła Storm, zapominając o zmęczeniu. – Kiedy dojdziemy do wioski, na pewno nam ktoś pomoże.

Ale Aurora wciąż siedziała bez ruchu.

– Na co czekasz? – gniewnie zawołała Storm. Siostra spokojnie spojrzała na jej groźną minę.

– Zaczekaj. Usiądź i dobrze się przyjrzyj. – Stanowczość jej głosu sprawiła, że Storm posłusznie usiadła. Spojrzała w dolinę.

– Co widzisz?

– To samo, co ty. Widzę pola, strumienie, rzekę, domy, kościół…

– A czego nie widzisz?

– Czego nie widzę? Nie mogę widzieć czegoś, czego nie ma!

– Otóż to – stwierdziła Aurora. – Chodzi o nieobecność.

Storm spojrzała na siostrę, jakby ta nagle zwariowała.

– Auroro – zaświergotała słodkim głosikiem, dobrze znanym starszej siostrze z lekcji matematyki. Ten ton zwiastował wybuch. – Czy możesz mi dokładnie wyjaśnić, co masz na myśli, zanim rozwalę ci głowę i pochowam w ciemnym grobie?

– Popatrz na to od drugiej strony, kochanie – cierpliwie odrzekła Aurora. – Słyszysz cokolwiek?

– Nie – powiedziała po chwili Storm.

– Racja. Nic, nic i jeszcze raz nic.

– No i co z tego? – Storm poderwała się na nogi i dodała z ironią: – Nic dodać nic to więcej niż nic czy mniej niż nic?

– Nic. Po prostu nic. Tu nawet ptaki nie śpiewają. Nie bzykają pszczoły. A teraz powiedz mi, czego nie widzisz? Czego brakuje na tym obrazku?

Storm ponownie spojrzała na pogodny pejzaż i serce w niej zamarło, a nogi ugięły się jak u szmacianej lalki. Klapnęła na ziemię obok Aurory.

– Nie ma dymów z kominów – wyszeptała. – Nie ma zwierząt na polach i pastwiskach. Nie ma ludzi ani wozów na drogach. Nie ma ptaków ani motyli… – Patrzyła dalej szeroko otwartymi oczami. – Tu jest pusto. Kompletna pustka.

– Świat bez życia – podsumowała kategorycznie Aurora.

Lyn Gardner, Wiejemy do lasu, tłumaczenie Hanna Baltyn, s. 150–152.

10. Przytocz odpowiednie fragmenty tekstów potwierdzające prawdziwość poniższych zdań.

a) Bohaterkami obu fragmentów są dwie siostry. (tekst 3)

......................................................................................................

b) Aurora jest starsza od Storm. (tekst 3)

......................................................................................................

c) Obydwa fragmenty przedstawiają bohaterki wędrujące z lasu do skupisk ludzkich. (teksty 2 i 3)

......................................................................................................

11. W obu fragmentach powieści w opisach miasteczka i wsi panuje atmosfera grozy. Wypisz elementy tworzące ten nastrój.

12. Z podkreślonego fragmentu tekstu 3 wypisz przykłady podanych środków stylistycznych.

metafora

......................................................................................................

porównanie

......................................................................................................

epitet

......................................................................................................

wyliczenie

......................................................................................................

13. Napisz opowiadanie z elementami opisu, w którym przedstawisz kolejną przygodę bohaterek.
W opowiadaniu zastosuj dialog. Twoja praca powinna mieć co najmniej 100 słów.

Test w wersji do wydruku - plik pdf