Materiał uzupełniający treść podręcznika Język polski 1. Między nami. (s. 146)
OPOWIADANIE
Napisz opowiadanie zaczynające się od podanych słów. W tym celu wykonaj poniższe czynności.
Komoda mojej babci była najbardziej niezwykłym meblem w naszym mieszkaniu – wiekowa, pięknie rzeźbiona, z mnóstwem szuflad, w których kryły się niesamowite skarby, a z każdym z nich była związana jakaś tajemnica. Tajemnice zawsze mnie fascynowały, tak jak wszystkie drobiazgi znajdujące się w babcinej komodzie. Nie wiedzieć czemu babcia niechętnie o nich mówiła, ale pewnego dnia nakłoniłem ją wreszcie, by opowiedziała mi historię dotyczącą…
1. Określ typ narracji zastosowanej w powyższym fragmencie.
A. narracja w 1. os. lm.
B. narracja w 3. os. lp.
C. narracja w 1. os. lp.
D. narracja w 3. os. lm.
Pamiętaj, że w trakcie pisania opowiadania nie należy zmieniać formy, w której wypowiada się narrator!
2. Wymyśl dalszy ciąg opowiadania. Odpowiedz na pytania.
-
O czym opowiedziała babcia?
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: Babcia opowiedziała o małej srebrnej łyżeczce.
-
Jak poznanie tej historii wpłynęło na dalsze przygody chłopca?
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: Postanowił wykraść przedmiot z komody i przeniósł się w czasie.
-
Jaką rolę odegra babcia bohatera w twojej pracy?
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: Babcia w tej historii okaże się czarownicą, która sama potrafi podróżować w czasie.
3. Zastanów się, czy twoje opowiadanie będzie realistyczne czy fantastyczne, czy zawrzesz w nim elementy humorystyczne czy elementy grozy? Jakie zabiegi zastosujesz, aby nadać odpowiedni charakter swojej pracy?
4. Określ elementy świata przedstawionego: czas i miejsce akcji opowiadania.
Czas akcji:
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: XXI w. i renesans
Miejsce akcji:
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: dom Tomka i londyńska ulica
5. Nadaj głównemu bohaterowi imię i scharakteryzuj go.
Ogólne informacje o bohaterze
|
|
Wygląd
|
|
Cechy charakteru
|
|
Przykładowa odpowiedź:
Ogólne informacje o bohaterze
|
Tomek, 14 lat, uczeń gimnazjum
|
Wygląd
|
niski, nosi okulary, ciemne włosy, piwne oczy
|
Cechy charakteru
|
trochę nieśmiały, ciekawy świata, fascynuje się niezwykłymi historiami, wrażliwy, dociekliwy, inteligentny, ma bujną wyobraźnię
|
6. Podobnie możesz postąpić z innymi bohaterami (także wymyślonymi przez ciebie). Przerysuj powyższą tabelkę i uzupełnij ją w podobny sposób.
7. a) Wyobraź sobie, co czuł chłopiec, kiedy słuchał historii opowiadanej przez babcię. Wybierz z ramki te przymiotniki, które najlepiej będą opisywały uczucia bohatera.
zadziwiony podniecony zauroczony rozczarowany
przerażony rozbawiony zachwycony przejęty poruszony
zdumiony zmartwiony zaciekawiony wzruszony
|
b) Wykorzystując wyrazy z ramki, napisz opis przeżyć wewnętrznych bohatera.
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: Gdy myślałem o tej historii, przechodził mnie dreszcz emocji, byłem zafascynowany babciną opowieścią. Tajemnicza łyżeczka i jej sekretne moce tak bardzo poruszyły moją wyobraźnię, że tylko czekałem na sposobną chwilę, aby jeszcze raz zobaczyć srebrny bilet do podróży w czasie. Podniecenie rosło we mnie za każdym razem, kiedy zostawałem sam w pokoju babci, ale wiedziałem, że muszę poczekać, aż będę miał więcej czasu na wypróbowanie magicznego srebra.
8. a) Jakiej pamiątki dotyczyła historia opowiadana przez babcię? Wypisz wyrażenia opisujące ten przedmiot.
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: drobna, niezbyt bogato zdobiona, zwykła, trochę powyginana, błyszcząca, pokryta czarnym nalotem
b) Wykorzystując wyrażenia, które zapisałeś powyżej, stwórz opis skarbu, który znajdował się w komodzie.
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Przykładowa odpowiedź: Kiedy babcia obracała łyżeczkę w palcach, ta błyszczała tajemniczo. Nie była bogato zdobiona – ot, delikatny wzór liści zdobiący rączkę. Drobny przedmiot migotał w słońcu, trochę powyginany, tu i ówdzie pokryty czarnym cieniem lat. Właściwie zwykła łyżeczka.
9. Napisz ramowy plan opowiadania. Zamieść w nim najważniejsze wydarzenia, które zamierzasz opisać w swojej pracy.
- Historia babci.
- Podniecenie chłopca związane z tajemnicą łyżeczki.
- Kradzież srebrnego sztućca.
- Podróż w czasie.
- Pojawienie się babci.
- Powrót do domu.
10. Wykorzystując powyższe ćwiczenia redakcyjne, napisz opowiadanie, które będzie zaczynało się fragmentem tekstu zamieszczonym na pierwszej stronie.
Przykładowa odpowiedź:
…małej, srebrnej łyżeczki. Błyszczała tajemniczo, kiedy babcia obracała ją w palcach. Nie była bogato zdobiona – ot, delikatny wzór liści zdobiący rączkę. Drobny przedmiot migotał w słońcu, trochę powyginany, tu i ówdzie pokryty czarnym cieniem lat. Właściwie zwykła łyżeczka.
– Właściwie zwykła łyżeczka, prawda? – zapytała babcia. Uśmiechnąłem się: „Czyta w moich myślach?” – Ale widzisz… Pewne rzeczy wyglądają tak pospolicie, że nie mogą być naprawdę zwyczajne. Ten drobiazg podarowała mi angielska królowa, a sama dostała go od pewnej kobiety napotkanej kiedyś nocą, w jednej z tych mniej ciekawych londyńskich uliczek.
– Co angielska królowa robiła w podejrzanej dzielnicy, i to w dodatku nocą? – zdziwiłem się.
– Tomku, nie pytaj, bardzo cię proszę. Królowe mają swoje sprawy również poza murami pałacu, a nam nic do tego – zripostowała prędko babcia, jednak widziałem, że jej oczy błyszczą figlarnie.
– Dobrze, ale wobec tego, co ty robiłaś w towarzystwie angielskiej królowej?
– Ach, wiesz, babcie bywają nieraz… to tu, to tam.
„A ta moja jest wyjątkowo zagadkowa” – pomyślałem.
– Chcesz wiedzieć, co z tą łyżeczką? – Nie musiałem odpowiadać. – Otóż jest magiczna. Tak, magiczna, nie rób takich wielkich oczu. Potrafi przenieść tego, kto ją trzyma, w dowolne miejsce, w dowolny czas.
– Tak po prostu? – Byłem zdziwiony, nie na co dzień spotyka się przecież elementy zastawy stołowej podróżujące w czasie. Jednak czułem, że babcia, choć lubi zmyślone historie i często je opowiada, mówi najprawdziwszą prawdę.
– No, najpierw musiałbyś coś nią zjeść. Ale dość tych historii na dziś. – Nagle zakończyła rozmowę i zagoniła mnie do lekcji, co nigdy wcześniej się jej nie zdarzało. To upewniło mnie, że łyżeczka ma w sobie czarodziejską moc. Gdy myślałem o tej historii, przechodził mnie dreszcz emocji, byłem zafascynowany niesamowitością babcinej opowieści. Tajemnicza łyżeczka i jej sekretne moce tak bardzo poruszyły moją wyobraźnię, że tylko czekałem na sposobną chwilę, aby jeszcze raz zobaczyć srebrny bilet do podróży w czasie. Podniecenie rosło we mnie za każdym razem, kiedy zostawałem sam w pokoju babci, ale wiedziałem, że muszę poczekać, aż będę miał więcej czasu na wypróbowanie magicznego srebra.
Kiedy babcia poszła do sklepu, zakradłem się do pokoju, w którym stała komoda. Mały srebrny przedmiot połyskiwał pomiędzy innymi drobiazgami. Chwyciłem szybko łyżeczkę i pobiegłem do kuchni. Wyciągnąłem z lodówki jogurt, po czym, spoglądając nerwowo za okno w obawie, że zakupy poszły babci dzisiaj wyjątkowo szybko, zacząłem jeść zimną truskawkową masę. Nie był to mój ulubiony smak, ale mało mnie to obchodziło. Stwierdziłem, że cztery łyżeczki wystarczą. Ścisnąłem mocno metalową rączkę i pomyślałem, że chciałbym się teraz znaleźć w ciemnej uliczce, w której angielska królowa załatwiała swoje sekretne interesy. Nagle kuchnia zaczęła wirować, wszystko pociemniało, a potem stałem już na londyńskim chodniku otoczony wielkimi kamienicami. Za rogiem usłyszałem głosy, kobiecy i męski. O ile łyżeczka zadziałała, kobietą była sama królowa Anglii. A mężczyzną?
– Skąd pewność, że nikt nie rozpozna Waszej Wysokości?
– Ależ sir Robercie – łagodnie, acz stanowczo odrzekła kobieta – wątpisz w to, że królowa potrafi ukryć swoją twarz w tłumie? Wbrew temu, co mówią, monarcha równie dobrze mógłby uchodzić za chłopa, gdyby nie klejnoty i jedwabie. Ludzie są o wiele mniej spostrzegawczy, niż im się wydaje. A na tej zabawie połowa z nich będzie pijana.
Na chwilę zapadła cisza. Ukryty za rogiem kamienicy nasłuchiwałem, przywierając plecami do zimnego muru, noc była dość chłodna. I nagle poczułem na swoim ramieniu czyjąś rękę. Odwróciłem głowę i okulary niemal spadły mi z nosa. Obok w londyńskim zaułku stała moja babcia. Była trochę zła, a trochę zadowolona.
– Tomku, nieładnie ruszać rzeczy, które do ciebie nie należą – wyszeptała mi do ucha. Zauważyłem, że choć nie ma wiatru, jej siwe włosy falują delikatnie. – Tak bardzo się chciałeś dowiedzieć, jakie tajemnice ma angielska królowa? Chodź, wracamy do domu. Myślę, że Jej Wysokość nie byłaby zadowolona, gdyby zobaczyła, że przyprowadziłam jej swojego wnuka. Łap tę łyżeczkę i wracamy do domu.
– A ty, babciu? – zapytałem. – Czy łyżeczka potrafi przenosić kilka osób naraz?
– Ja sobie jakoś sama poradzę – uśmiechnęła się do mnie. – Ty pierwszy.
Ścisnąłem srebrną łyżeczkę, pomyślałem o domu, pociemniało i już stałem na środku kuchni, a na stole stał otwarty jogurt. Usłyszałem, że drzwi się otworzyły, zaszeleściły siatki z zakupami i już wiedziałem, że babcia wróciła. Kiedy weszła do kuchni, uśmiechnęła się w moją stronę.
– Babciu, czy… – zacząłem niepewnie.
– Tak, zrobię ci twoją ulubioną zupę owocową – odpowiedziała, nie patrząc na mnie.
– Ale ja chciałem…
– Tomku, no co ty – skarciła mnie babcia. Może mi się wydawało, ale niemal dam sobie głowę uciąć, że puściła do mnie najwspanialsze, najbardziej figlarne perskie oczko, jakie w życiu widziałem.
Wersja do wydruku - plik pdf