• MATERIAŁY F+
• ŚWIAT F+
• LEPSZA SZKOŁA
• AKTUALNOŚCI

• Podręczniki
• Programy i rozkłady
• Pomoce dydaktyczne
• Doświadczenia

Nauczyciel

Teresa Ostropolska-Kurcek – Gimnazjum nr 20 w Gorzowie Wielkopolskim

Cel

Demonstracja efektu zmniejszenia napięcia powierzchniowego wody.

Materiały

• 3 łyżeczki
• 2 szklanki z wodą
• kopcąca świeca
• zapałki
• olej, płyn do mycia naczyń

Czynności

Trzymamy dwie łyżeczki nad płonącą świecą, aż pokryją się sadzą. Wkładamy jedną łyżeczkę do czystej wody i obserwujemy jej wygląd. Wyjmujemy łyżeczkę z wody i sprawdzamy, czy łyżeczka nadal jest pokryta sadzą. Wlewamy do wody płyn do mycia naczyń, wkładamy do niej okopconą łyżeczkę i obserwujemy jej wygląd. Do szklanki czystej wody wlewamy tyle oleju, aby pokryta sadzą część łyżeczki mogła się w nim zanurzyć. Okopconą łyżeczkę wkładamy do warstwy oleju, a po chwili zanurzamy ją głębiej, tak aby znalazła się w wodzie. Obserwujemy wygląd łyżeczki, która znalazła się w wodzie po przejściu przez olej.

Wynik

Na włożonej do czystej wody łyżeczce nie widać sadzy (matowych ciemnych plam). Powierzchnia łyżeczki wygląda tak, jakby była pokryta kroplami rtęci (w tych miejscach, gdzie na łyżeczce jest sadza). Na łyżeczce zanurzonej w oleju, a następnie włożonej do wody widać sadzę. Tak samo jest wtedy, gdy okopconą łyżeczkę włożymy do wody z płynem do naczyń.

Dlaczego

To, co na powierzchni okopconej łyżeczki zanurzonej w czystej wodzie wygląda jak rtęć, to pęcherzyki powietrza (przekonuje o tym np. ich pękanie po wyjęciu łyżeczki z wody). Olej i płyn do naczyń dolane do wody powodują, że na powierzchni sadzy pęcherzyki powietrza się nie osadzają. Olej i płyn do naczyń zmniejszają napięcie powierzchniowe wody.