• MATERIAŁY F+
• ŚWIAT F+
• LEPSZA SZKOŁA
• AKTUALNOŚCI

• Podręczniki
• Programy i rozkłady
• Pomoce dydaktyczne
• Doświadczenia

Nauczyciel

Maria Śliżewska – Gimnazjum nr 18 w Białymstoku

Cel

Omówienie praw optyki geometrycznej.

Materiały

• miękki podkład (np. styropian lub karton falisty)
• szpilki
• linijka
• papier
• pisak
• zwierciadła: płaskie, wklęsłe, wypukłe (najlepiej metaliczne)
• przekroje soczewek
• półkrążek
• płytka równoległościenna
• pryzmat

Czynności

1. Prostoliniowość rozchodzenia się światła

Na podkładzie kładziemy papier. Wbijamy w dowolne miejsce podłoża szpilkę. Wbijamy kolejną szpilkę tak, abyśmy patrząc na pierwszą, nie widzieli wbijanej szpilki – czynność powtarzamy kilkakrotnie. Po wbiciu szpilek przykładamy do nich linijkę i rysujemy linię łączącą wszystkie szpilki.

2. Odbicie od zwierciadła płaskiego

Na podkładzie kładziemy papier. Prostopadle do niego ustawiamy na nim zwierciadło. W dowolne miejsce papieru wbijamy pierwszą szpilkę. Drugą szpilkę wbijamy w takie miejsce tuż przy zwierciadle, aby zasłaniała ona obraz pierwszej szpilki w zwierciadle. Patrząc na drugą szpilkę (zasłaniającą obraz pierwszej szpilki), wbijamy trzecią szpilkę w takie miejsce, aby jej obraz w zwierciadle też był zasłonięty przez drugą szpilkę. Czwartą szpilkę wbijamy w takie miejsce, aby zasłaniała ona drugą szpilkę. Rysujemy linię przy powierzchni zwierciadła. Rysujemy linie łączące kolejno pierwszą, trzecią, drugą i czwartą szpilkę.

3. Odbicie od zwierciadeł kulistych

Postępujemy podobnie jak w punkcie 2.

4. Załamanie światła

Na papierze kładziemy soczewkę płasko-wypukłą (półkrążek). Wbijamy w dowolne miejsce papieru pierwszą szpilkę. Drugą szpilkę wbijamy tuż przy półkrążku, w środku jego średnicy. Trzecią szpilkę wbijamy tuż za półkrążkiem tak, aby dwie pierwsze szpilki ją zasłaniały, gdy patrzymy przez półkrążek. Obrysowujemy półkrążek, odkładamy go i rysujemy odcinki łączące szpilki.

5. Płytka równoległościenna

Na kartce papieru kładziemy płytkę równoległościenną. Wbijamy w dowolne miejsce papieru pierwszą szpilkę. Drugą szpilkę wbijamy przed płytką przy jej powierzchni. Obrysowujemy płytkę, odkładamy ją i rysujemy odcinki łączące szpilki.

6. Pryzmat

Postępujemy podobnie jak w punkcie 5.

7. Soczewki

Postępujemy podobnie jak w punkcie 5.

Wyniki

1. Otrzymana linia jest linią prostą.
2. Otrzymane linie obrazują promień padający na zwierciadło i promień odbity od zwierciadła.
3. Otrzymane linie obrazują promienie padające na zwierciadła i promienie odbite od zwierciadeł.
4. Otrzymana linia obrazuje promień załamany na granicy szkło – powietrze.
5. Otrzymane linie obrazują przesunięcie promienia po przejściu przez płytkę.
6. Uzyskujemy linię obrazującą promień światła po przejściu przez pryzmat.
7. Uzyskujemy linię obrazującą promień światła przechodzącego przez soczewkę.