Nauczyciel
Andrzej Rychtelski – Gimnazjum nr 8 w Łodzi
Materiały
- bardzo gorąca, niemal wrząca woda w styropianowym kubku
- zimna woda w styropianowym kubku
- szczelna szklana strzykawka
- gumowy korek
- denaturat
Czynności i wynik
Nabieramy do strzykawki niewielką ilość denaturatu (ok. 1 cm3). Strzykawkę zatykamy gumowym korkiem i zanurzamy ją w gorącej wodzie (część strzykawki, w której jest denaturat, powinna się znaleźć w wodzie). Po przesunięciu tłoka strzykawki przez znajdujący się w niej gaz (denaturat w stanie gazowym i powietrze) przekładamy strzykawkę do zimnej wody. Po opadnięciu tłoka czynność powtarzamy.
Dlaczego
Po zanurzeniu strzykawki z denaturatem w gorącej wodzie wzrasta energia wewnętrzna denaturatu, czego przejawem jest wzrost temperatury denaturatu. Denaturat zanurzony w prawie wrzącej wodzie po osiągnięciu temperatury wrzenia (temperatura wrzenia denaturatu jest niższa niż temperatura wrzenia wody) zaczyna wrzeć i część denaturatu przechodzi w stan gazowy. Wzrasta zatem ciśnienie, jakie gaz znajdujący się nad denaturatem wywiera na tłok. Ciśnienie to jest większe niż ciśnienie wywierane na tłok przez powietrze znajdujące się po jego drugiej stronie. Dlatego tłok się wysuwa (do takiego położenia, w którym ciśnienia wywierane na tłok przez powietrze i przez gaz znajdujący się wewnątrz strzykawki będą takie same). Po przełożeniu strzykawki do zimnej wody energia wewnętrzna denaturatu w stanie gazowym maleje (maleje jego temperatura), denaturat skrapla się, zmniejsza się ciśnienie, jakie gaz znajdujący się nad denaturatem wywiera na tłok, i dlatego tłok „się cofa”.
ograniczony dostęp
strefa ucznia
